Xét nghiệm HPV là một trong những phương pháp quan trọng được sử dụng trong tầm soát ung thư cổ tử cung. Nhiễm HPV thường không gây triệu chứng rõ ràng, vì vậy phụ nữ có thể mang virus mà không biết. Thực hiện tầm soát định kỳ giúp phát hiện nguy cơ sớm và có hướng theo dõi phù hợp.

Xét nghiệm HPV là gì?

Xét nghiệm HPV là xét nghiệm nhằm phát hiện sự hiện diện của virus HPV (Human Papillomavirus) trong mẫu bệnh phẩm lấy từ vùng cổ tử cung.

HPV là một nhóm virus rất phổ biến. Một số type HPV nguy cơ cao có liên quan đến sự hình thành các tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung. Theo Bộ Y tế, tình trạng nhiễm HPV kéo dài là nguyên nhân phổ biến nhất liên quan đến ung thư cổ tử cung.

Khác với xét nghiệm tế bào cổ tử cung (Pap smear), xét nghiệm HPV tập trung vào việc phát hiện virus HPV nguy cơ cao. WHO hiện khuyến nghị các chương trình tầm soát cổ tử cung có thể sử dụng xét nghiệm HPV DNA chất lượng cao như một phương pháp tầm soát quan trọng.

Xét nghiệm HPV có phát hiện ung thư cổ tử cung không?

Không.

Xét nghiệm HPV chủ yếu giúp phát hiện sự hiện diện của HPV nguy cơ cao, từ đó đánh giá nguy cơ xuất hiện các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.

Kết quả HPV dương tính không đồng nghĩa với việc người phụ nữ đã mắc ung thư cổ tử cung.

Khi có kết quả bất thường, bác sĩ có thể căn cứ vào type HPV, kết quả tế bào học, tiền sử tầm soát và các yếu tố liên quan để quyết định có cần làm thêm xét nghiệm hoặc thăm khám chuyên sâu hay không.

Vì vậy, phụ nữ không nên quá lo lắng khi nhận kết quả HPV dương tính mà cần trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và hướng dẫn theo dõi phù hợp.

Vì sao nên xét nghiệm HPV để tầm soát ung thư cổ tử cung?

Ung thư cổ tử cung thường có quá trình phát triển từ các tổn thương tiền ung thư. Nếu được phát hiện và quản lý ở giai đoạn sớm, nguy cơ tiến triển thành ung thư có thể được giảm thiểu.

Một trong những khó khăn là nhiễm HPV thường không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài là không đủ để biết một người có nhiễm HPV hay không.

Xét nghiệm HPV giúp:

• Phát hiện HPV nguy cơ cao.
• Đánh giá nguy cơ xuất hiện tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.
• Hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phương án theo dõi phù hợp.
• Góp phần phát hiện sớm những trường hợp có nguy cơ cao.
• Hỗ trợ chương trình tầm soát ung thư cổ tử cung.

WHO hiện cũng đưa ra các hướng dẫn mới về xét nghiệm HPV DNA và phân type HPV nhằm nâng cao hiệu quả tầm soát, phân tầng nguy cơ và quản lý phụ nữ có kết quả HPV dương tính.

Khi nào phụ nữ nên thực hiện xét nghiệm HPV?

Không phải tất cả phụ nữ đều cần thực hiện xét nghiệm HPV với cùng tần suất. Độ tuổi, tiền sử tầm soát, kết quả xét nghiệm trước đó và tình trạng sức khỏe là những yếu tố cần được xem xét.

Phụ nữ nên chủ động trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát, đặc biệt khi:

Phụ nữ trong độ tuổi được khuyến nghị tầm soát

Tầm soát ung thư cổ tử cung nên được thực hiện theo độ tuổi và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.

Đối với phụ nữ thuộc nhóm tuổi tầm soát, bác sĩ có thể lựa chọn xét nghiệm HPV hoặc kết hợp các phương pháp tầm soát phù hợp.

Không nên tự xác định lịch xét nghiệm chỉ dựa vào tuổi, bởi lịch tầm soát có thể thay đổi tùy từng trường hợp.

Đã từng quan hệ tình dục

HPV có thể lây truyền qua tiếp xúc tình dục và nhiễm HPV là tình trạng khá phổ biến.

Vì vậy, phụ nữ đã quan hệ tình dục nên chủ động tìm hiểu về lịch tầm soát ung thư cổ tử cung phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của mình.

Có kết quả tầm soát cổ tử cung bất thường

Nếu từng có kết quả Pap smear hoặc xét nghiệm HPV bất thường, người bệnh cần tuân thủ lịch theo dõi do bác sĩ đưa ra.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm HPV, xét nghiệm tế bào học hoặc các phương pháp đánh giá chuyên sâu khác.

Có các yếu tố nguy cơ liên quan

Một số trường hợp có thể cần được bác sĩ đánh giá kỹ hơn, chẳng hạn người có tiền sử tổn thương cổ tử cung, nhiễm HPV hoặc từng có kết quả tầm soát bất thường.

Lịch tầm soát trong nhóm nguy cơ cao không nên tự áp dụng theo lịch chung.

Xét nghiệm HPV được thực hiện như thế nào?

Thông thường, xét nghiệm HPV sử dụng mẫu bệnh phẩm lấy từ cổ tử cung.

Quy trình cơ bản có thể gồm:

Bước 1: Khám và tư vấn

Bác sĩ khai thác tiền sử sức khỏe, tình trạng phụ khoa và các kết quả tầm soát trước đây nếu có.

Bước 2: Lấy mẫu

Nhân viên y tế sử dụng dụng cụ chuyên dụng để lấy mẫu tế bào/dịch từ vùng cổ tử cung.

Bước 3: Phân tích mẫu

Mẫu được đưa đến phòng xét nghiệm để kiểm tra sự hiện diện của HPV nguy cơ cao theo phương pháp xét nghiệm được sử dụng.

Bước 4: Trả kết quả và tư vấn

Bác sĩ sẽ giải thích kết quả và tư vấn hướng xử trí hoặc lịch tầm soát tiếp theo nếu cần.

Xét nghiệm HPV có đau không?

Nhiều phụ nữ lo lắng rằng xét nghiệm HPV sẽ gây đau.

Việc lấy mẫu thường được thực hiện trong quá trình khám phụ khoa và có thể gây cảm giác hơi khó chịu hoặc căng tức trong thời gian ngắn. Mức độ khó chịu có thể khác nhau ở từng người.

Nếu bạn cảm thấy đau hoặc quá khó chịu trong quá trình thực hiện, hãy thông báo ngay cho nhân viên y tế.

Xét nghiệm HPV dương tính có nguy hiểm không?

HPV dương tính không có nghĩa là bạn bị ung thư cổ tử cung.

Kết quả này cho thấy xét nghiệm phát hiện HPV thuộc nhóm được xét nghiệm, và bác sĩ sẽ cần đánh giá thêm nguy cơ dựa trên loại HPV, kết quả tế bào học và các thông tin liên quan.

Một số trường hợp nhiễm HPV có thể được cơ thể kiểm soát và loại bỏ theo thời gian. Điều quan trọng là không bỏ qua việc theo dõi sau khi có kết quả bất thường.

Đặc biệt, một số type HPV nguy cơ cao có liên quan chặt chẽ hơn với nguy cơ tổn thương tiền ung thư và ung thư. WHO hiện nhấn mạnh vai trò của việc phân type HPV trong phân tầng nguy cơ và lựa chọn hướng quản lý phù hợp.

Xét nghiệm HPV âm tính có cần tầm soát tiếp không?

Có.

Kết quả HPV âm tính là một thông tin tích cực, nhưng không có nghĩa là phụ nữ không bao giờ cần tầm soát ung thư cổ tử cung nữa.

Việc tiếp tục tầm soát theo lịch khuyến nghị vẫn rất quan trọng. Khoảng thời gian giữa các lần tầm soát phụ thuộc vào phương pháp xét nghiệm, độ tuổi, tiền sử sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ.

Do đó, sau khi nhận kết quả, bạn nên hỏi bác sĩ:

• Khi nào cần tầm soát lại?
• Có cần thực hiện thêm Pap smear không?
• Có cần kiểm tra hoặc theo dõi gì khác không?

Xét nghiệm HPV khác gì xét nghiệm Pap smear?

Đây là hai phương pháp thường được nhắc đến khi nói về tầm soát ung thư cổ tử cung, nhưng chúng có mục tiêu khác nhau.

Tùy từng người, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm HPV, xét nghiệm tế bào học hoặc phối hợp các phương pháp.

WHO hiện khuyến nghị các chương trình tầm soát dựa trên HPV cần được xây dựng cùng hệ thống theo dõi và xử trí phù hợp đối với những trường hợp có kết quả bất thường.

Trước khi xét nghiệm HPV cần chuẩn bị gì?

Để quá trình lấy mẫu thuận lợi, bạn nên:

• Trao đổi với bác sĩ về tình trạng sức khỏe và tiền sử phụ khoa.
• Thông báo nếu đang mang thai hoặc có vấn đề phụ khoa đang được điều trị.
• Thực hiện theo hướng dẫn của cơ sở y tế trước khi lấy mẫu.
• Nếu đang có kinh nguyệt, nên hỏi cơ sở y tế về thời điểm phù hợp để thực hiện.
• Mang theo kết quả xét nghiệm/tầm soát trước đây nếu có.

Không nên tự ý trì hoãn việc tầm soát chỉ vì không có triệu chứng, bởi nhiễm HPV thường có thể không biểu hiện rõ ràng.

Tầm soát ung thư cổ tử cung tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định

Xét nghiệm HPV là một trong những phương pháp quan trọng trong chiến lược tầm soát ung thư cổ tử cung. Việc lựa chọn phương pháp xét nghiệm và thời điểm thực hiện cần được cá thể hóa dựa trên tuổi, tiền sử và tình trạng sức khỏe của từng phụ nữ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định, phụ nữ có nhu cầu kiểm tra sức khỏe phụ khoa và tầm soát ung thư cổ tử cung có thể được thăm khám, tư vấn và lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp theo chỉ định của bác sĩ.

👉 Xem thêm: Tầm soát ung thư cổ tử cung

Nếu bạn đang băn khoăn có nên xét nghiệm HPV hay không, bao lâu nên xét nghiệm một lần hoặc cần thực hiện thêm xét nghiệm nào, hãy đăng ký khám phụ khoa để được bác sĩ tư vấn dựa trên tình trạng cụ thể.

Câu hỏi thường gặp về xét nghiệm HPV

1. Xét nghiệm HPV có phải xét nghiệm máu không?

Không. Xét nghiệm HPV trong tầm soát ung thư cổ tử cung thường sử dụng mẫu bệnh phẩm được lấy từ vùng cổ tử cung, không phải xét nghiệm máu.

2. HPV dương tính có phải bị ung thư cổ tử cung?

Không. HPV dương tính cho biết có phát hiện HPV thuộc nhóm được xét nghiệm. Người bệnh cần được đánh giá nguy cơ và theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.

3. Không có triệu chứng có cần xét nghiệm HPV không?

Có thể cần. Nhiễm HPV thường không gây triệu chứng rõ ràng, vì vậy việc tầm soát có ý nghĩa ngay cả khi người phụ nữ cảm thấy hoàn toàn bình thường.

4. Xét nghiệm HPV có thay thế hoàn toàn Pap smear không?

Không nên tự hiểu rằng một phương pháp luôn thay thế phương pháp còn lại cho mọi trường hợp. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp hoặc chiến lược tầm soát phù hợp dựa trên độ tuổi, tiền sử và hướng dẫn chuyên môn.

5. Bao lâu nên xét nghiệm HPV một lần?

Không có một khoảng thời gian áp dụng giống nhau cho tất cả phụ nữ. Lịch tầm soát phụ thuộc vào phương pháp xét nghiệm, độ tuổi, kết quả trước đây và các yếu tố nguy cơ. Bạn nên hỏi bác sĩ để được xây dựng lịch tầm soát phù hợp.