Viêm VA: Hiểu đúng – Điều trị sớm – Bảo vệ tương lai trẻ nhỏ

Viêm VA là một trong những bệnh lý Tai Mũi Họng phổ biến nhất ở trẻ nhỏ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hô hấp, giấc ngủ, phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ. Hãy cùng tìm hiểu cụ thể triệu chứng, nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả căn bệnh này.

Điều trị viêm VA sớm giúp bảo vệ tương lai cho trẻ nhỏ

Viêm VA là gì?

VA (Végétations Adénoides) là một khối mô lympho nằm ở vị trí vòm mũi họng, ngay sau mũi và trên vòm miệng. Đây là một phần của hệ miễn dịch ở trẻ nhỏ, giúp trẻ chống lại các vi sinh vật lạ xâm nhập từ môi trường bên ngoài qua đường hô hấp.

Tuy nhiên, cũng chính vì thế này mà VA rất dễ bị vi khuẩn, virus tấn công. Khi đó, VA bị viêm, sưng tấy và có thể phì đại gây tắc nghẽn đường thở sau mũi.

Viêm VA dễ bị nhầm lẫn với bệnh gì?

• Viêm amidan: Amidan nằm hai bên thành họng và dễ quan sát bằng mắt thường, trong khi VA không thể nhìn thấy nếu không có thiết bị nội soi.
• Viêm mũi dị ứng hoặc cảm lạnh: đều có biểu hiện chảy mũi, ngạt mũi, nhưng viêm VA kéo dài và gây tắc mũi nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng giấc ngủ và thở miệng kéo dài.

Nguyên nhân gây viêm VA

Có nhiều yếu tố góp phần gây viêm VA ở trẻ, trong đó bao gồm:

Vi khuẩn và virus

                                             Vi khuẩn virus là những nguyên nhân dễ gây viêm VA cho trẻ

• VA thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn (Streptococcus, Haemophilus influenzae) hoặc virus (adenovirus, rhinovirus…). Một đợt nhiễm khuẩn thông thường có thể làm VA sưng to.
• Khi trẻ bị viêm VA nhiều lần, khối VA bị xơ hóa và phì đại, dẫn đến viêm VA mạn tính.

Sức đề kháng yếu

Trẻ nhỏ dưới 6 tuổi có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ nhiễm trùng và khó hồi phục nhanh chóng.

Yếu tố môi trường

• Trẻ sống trong môi trường ô nhiễm không khí, nhiều bụi mịn, khói thuốc lá dễ bị kích ứng và viêm VA hơn.
• Sự thay đổi đột ngột của thời tiết, độ ẩm cao cũng khiến trẻ dễ mắc bệnh.

Điều kiện sinh hoạt

• Trẻ đi nhà trẻ sớm, tiếp xúc với nhiều trẻ khác trong không gian kín có nguy cơ lây nhiễm cao hơn.
• Không khí điều hòa quá lạnh, không gian sống thiếu thông thoáng cũng là yếu tố nguy cơ.

Triệu chứng nhận biết viêm VA

Tùy vào mức độ và giai đoạn bệnh, triệu chứng viêm VA có thể khác nhau:

 Sốt, ho, ngạt mũi là những triệu chứng thường gặp của viêm VA

Viêm VA cấp tính

• Sốt cao 38–40°C
• Ngạt mũi một hoặc hai bên, trẻ phải thở miệng
• Chảy nước mũi: ban đầu trong, sau đục, có mủ
• Nói giọng mũi, bú kém, ăn uống khó khăn
• Ho về đêm, do dịch chảy xuống họng
• Trẻ quấy khóc, dễ bị rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy

Viêm VA mạn tính

• Ngạt mũi và chảy mũi kéo dài (nhiều tuần hoặc hơn)
• Ngủ ngáy, thở khò khè, có thể có cơn ngưng thở lúc ngủ
• Thở bằng miệng, môi khô, môi thâm
• Chậm nói, nói giọng mũi, thiếu tập trung
• Trẻ thường suy dinh dưỡng, chậm phát triển thể chất và tinh thần
• Gương mặt thay đổi – còn gọi là “mặt VA”: cằm nhô ra, hàm răng hô, miệng luôn mở

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời

Viêm VA không đơn thuần là bệnh tai mũi họng thông thường. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng

Biến chứng gần

Viêm VA nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều bệnh trong đó có viêm xoang

• Viêm tai giữa: do dịch mũi chảy ngược lên vòi nhĩ
• Viêm xoang mạn tính, viêm mũi dị ứng
• Viêm thanh quản – khí quản – phế quản

Biến chứng xa

• Hội chứng ngưng thở khi ngủ: khiến trẻ thiếu oxy não, dẫn đến rối loạn phát triển trí tuệ
• Rối loạn phát âm và ngôn ngữ
• Biến dạng khuôn mặt nếu thở miệng kéo dài
• Giảm khả năng học tập và nhận thức

Những đối tượng nguy cơ cao dễ mắc viêm VA

Trẻ em từ 6 tháng đến 6 tuổi là độ tuổi mà VA phát triển mạnh nhất, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu sau:

Phụ huynh cần chú ý hạn chế hút thuốc lá ở nơi gần trẻ em

• Có tiền sử viêm tai giữa, viêm mũi xoang tái phát
• Suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A, D, kẽm
• Sống trong gia đình có người hút thuốc lá
• Đi nhà trẻ sớm, sống trong khu tập thể, đông người

Phòng ngừa viêm VA như thế nào?

Phòng bệnh viêm VA cho trẻ không hề khó nếu phụ huynh kiên trì và hiểu đúng cách.

• Giữ ấm vùng cổ – mũi – họng, đặc biệt khi trời trở lạnh
• Rửa mũi hàng ngày bằng nước muối sinh lý (0.9%) để loại bỏ vi khuẩn, bụi bẩn
• Cho trẻ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, bổ sung vitamin C, A, D để tăng đề kháng
• Tránh để trẻ tiếp xúc với người bị cảm cúm
• Không hút thuốc trong nhà, giữ môi trường sống trong lành
• Vệ sinh đồ chơi, vật dụng cá nhân của trẻ thường xuyên

Chẩn đoán bệnh bằng cách nào?

Để chẩn đoán chính xác viêm VA, bác sĩ sẽ thực hiện:

Nội soi mũi họng

• Nội soi mềm qua mũi hoặc miệng giúp quan sát trực tiếp khối VA
• Bác sĩ đánh giá mức độ phì đại VA và tình trạng viêm

Phân độ VA

• Độ 1: VA che <25% cửa mũi sau
• Độ 2: 25–50%
• Độ 3: 50–75%
• Độ 4: >75% sẽ gây tắc nghẽn đáng kể, thường phải phẫu thuật

Các xét nghiệm khác

• Xét nghiệm dịch mũi họng để xác định vi khuẩn gây bệnh
• Chụp X-quang mũi – xoang nếu không thể nội soi do trẻ nhỏ không hợp tác

Điều trị viêm VA ra sao?

Điều trị viêm VA kịp thời và đúng cách góp phần hạn chế các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Có 2 phương pháp điều trị viêm VA cho trẻ là điều trị nội khoa và điều trị ngoại khoa.

Điều trị nội khoa

• Áp dụng cho viêm VA cấp tính hoặc nhẹ
• Kháng sinh (nếu nhiễm khuẩn), thuốc chống viêm, giảm phù nề
• Nhỏ mũi, xông mũi, rửa mũi bằng nước muối sinh lý
• Tăng cường dinh dưỡng và nghỉ ngơi để hỗ trợ phục hồi

Điều trị ngoại khoa

Nạo VA (hay còn gọi là cắt VA) được chỉ định để điều trị ngoai khoa. Khi nào cần nạo VA?

Nạo VA là phương pháp điều trị ngoại khoa viêm VA hiệu quả nhất

• VA phì đại độ 3 hoặc 4
• Trẻ có ngưng thở lúc ngủ, viêm tai giữa tái đi tái lại
• Điều trị bằng thuốc không hiệu quả

Câu hỏi thường gặp

Trẻ bị viêm VA có cần kiêng gì không?

Nên kiêng ăn lạnh, đồ ngọt, tránh gió lạnh, khói bụi. Đồng thời giữ ấm, cho trẻ ăn thức ăn mềm, dễ tiêu.

Sau khi nạo VA, bao lâu thì trẻ hồi phục?

Thông thường từ 3-5 ngày. Sau 1 tuần, trẻ có thể sinh hoạt và học tập bình thường nếu không có biến chứng.

Nạo VA có ảnh hưởng đến miễn dịch của trẻ không?

Không. VA chỉ đóng vai trò miễn dịch tạm thời trong giai đoạn nhỏ tuổi. Nạo VA không ảnh hưởng đến sức đề kháng của trẻ nếu có chỉ định đúng.

Điều trị Viêm VA tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định

Bệnh viện Đa khoa Gia Định luôn đồng hành cùng ba mẹ để bảo vệ sức khỏe cho trẻ

Tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định, chúng tôi hiểu rõ những lo lắng của quý phụ huynh khi con em mình mắc bệnh. Với đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng giàu kinh nghiệm, tận tâm, cùng hệ thống trang thiết bị nội soi hiện đại bậc nhất, chúng tôi sẽ mang đến dịch vụ thăm khám, chẩn đoán và điều trị viêm VA chất lượng cao, hiệu quả, an toàn. 

Nếu trẻ có biểu hiện ngạt mũi kéo dài, ngủ ngáy hoặc bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ viêm VA nào khác, đừng chần chừ! Hãy đưa trẻ đến khám tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện Đa khoa Gia Định kiểm tra kỹ hơn nhé.

Liên hệ ngay với chúng tôi để đặt lịch khám và nhận tư vấn chi tiết: