VIÊM MŨI DỊ ỨNG: DẤU HIỆU ĐIỂN HÌNH BẠN NÊN BIẾT
Viêm mũi dị ứng: Dấu hiệu điển hình bạn nên biết
Viêm mũi dị ứng là tình trạng khá phổ biến, xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với các tác nhân như bụi nhà, mạt bụi, phấn hoa, nấm mốc hoặc lông động vật. Bệnh không do virus hay vi khuẩn gây ra nhưng có thể tái phát nhiều lần, đặc biệt khi người bệnh tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.
Nhận biết sớm dấu hiệu viêm mũi dị ứng giúp người bệnh chủ động kiểm soát triệu chứng và hạn chế ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt cũng như chất lượng cuộc sống.
Viêm mũi dị ứng là gì?
Viêm mũi dị ứng xảy ra khi niêm mạc mũi phản ứng với một hoặc nhiều dị nguyên. Khi tiếp xúc với các tác nhân này, cơ thể tạo ra phản ứng miễn dịch, giải phóng các chất trung gian như histamine và gây ra tình trạng viêm tại niêm mạc mũi.
Bệnh có thể xuất hiện theo mùa hoặc quanh năm. Một số người chỉ xuất hiện triệu chứng khi tiếp xúc với một tác nhân cụ thể, trong khi người khác có thể thường xuyên gặp các biểu hiện do tiếp xúc với dị nguyên trong môi trường sống hoặc nơi làm việc.
Dấu hiệu điển hình của viêm mũi dị ứng
Các triệu chứng có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đồng thời. Trong đó, những dấu hiệu thường gặp nhất gồm:
Hắt hơi liên tục
Hắt hơi liên tục là một trong những dấu hiệu thường gặp của viêm mũi dị ứng
Người bệnh có thể hắt hơi nhiều lần liên tiếp, thường xuất hiện đột ngột và lặp lại thành từng tràng. Đây là một trong những biểu hiện khá điển hình khi niêm mạc mũi bị kích thích bởi dị nguyên.
Ngứa mũi
Cảm giác ngứa bên trong mũi có thể khiến người bệnh thường xuyên dụi hoặc chà xát mũi. Một số trường hợp còn có cảm giác ngứa ở họng hoặc vùng vòm miệng.
Chảy nước mũi trong
Nước mũi thường loãng, trong và chảy khá nhiều. Tình trạng này có thể xuất hiện sau khi người bệnh tiếp xúc với bụi, phấn hoa, lông động vật hoặc các tác nhân mà cơ thể nhạy cảm.
Nghẹt mũi
Niêm mạc mũi bị viêm và phù nề có thể khiến người bệnh cảm thấy khó thở bằng mũi, phải thở bằng miệng hoặc nghẹt mũi kéo dài. Nghẹt mũi cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ nếu thường xuyên xảy ra vào ban đêm.
Ngứa, đỏ và chảy nước mắt
Viêm mũi dị ứng gây khó chịu ở mắt
Viêm mũi dị ứng có thể đi kèm các biểu hiện ở mắt như ngứa, đỏ hoặc chảy nước mắt. Đây là những triệu chứng thường gặp khi phản ứng dị ứng ảnh hưởng đồng thời đến vùng mũi và mắt.
Dịch chảy xuống phía sau họng
Dịch tiết từ mũi có thể chảy xuống họng, khiến người bệnh thường xuyên phải hắng giọng hoặc khạc nhổ. Một số trường hợp có thể cảm thấy vướng hoặc khó chịu ở vùng họng.
Giảm khả năng ngửi
Khi tình trạng nghẹt mũi và phù nề niêm mạc kéo dài, khả năng cảm nhận mùi có thể giảm. Đây cũng là biểu hiện cần lưu ý nếu thường xuyên tái diễn.
Những tác nhân thường kích hoạt viêm mũi dị ứng
Viêm mũi dị ứng có thể được kích hoạt bởi nhiều yếu tố trong môi trường sống và làm việc, phổ biến như:
- Mạt bụi và bụi nhà.
- Phấn hoa.
- Nấm mốc.
- Lông hoặc các dị nguyên từ vật nuôi.
- Khói thuốc lá và ô nhiễm không khí.
- Một số hóa chất, mùi hương.
- Bụi hoặc hóa chất đặc thù tại nơi làm việc.
- Thay đổi thời tiết, đặc biệt thời tiết lạnh hoặc giai đoạn giao mùa.
Ở một số người, triệu chứng xuất hiện chủ yếu vào một thời điểm nhất định trong năm; trong khi những người khác có thể bị tái phát bất cứ khi nào tiếp xúc với dị nguyên.
Viêm mũi dị ứng có nguy hiểm không?
Viêm mũi dị ứng thường không phải tình trạng cấp cứu, nhưng nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát thường xuyên, bệnh có thể ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt.
Nghẹt mũi kéo dài có thể khiến người bệnh ngủ không ngon, mệt mỏi và giảm khả năng tập trung. Ở trẻ em, các triệu chứng kéo dài còn có thể ảnh hưởng đến việc ăn uống, giấc ngủ và học tập.
Bên cạnh đó, tình trạng viêm và nghẹt mũi kéo dài có thể liên quan đến các vấn đề mũi xoang khác. Vì vậy, không nên xem nhẹ nếu các triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc ngày càng nặng.
Khi nào nên đi khám viêm mũi dị ứng?
Người bệnh nên thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu:
- Hắt hơi, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi tái diễn thường xuyên.
- Triệu chứng ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc hoặc học tập.
- Nghẹt mũi kéo dài hoặc ngày càng tăng.
- Các triệu chứng tái phát nhiều lần nhưng chưa xác định được tác nhân gây dị ứng.
- Việc tự chăm sóc tại nhà không giúp kiểm soát triệu chứng.
Đặc biệt, nếu xuất hiện khó thở, phù nề nghiêm trọng hoặc phản ứng dị ứng bất thường, cần được đánh giá y tế kịp thời.
Chẩn đoán viêm mũi dị ứng bằng cách nào?
Bác sĩ thường khai thác triệu chứng, thời điểm xuất hiện, môi trường sống, yếu tố kích hoạt và tiền sử dị ứng của người bệnh. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm dị ứng như test lẩy da hoặc xét nghiệm máu tìm kháng thể IgE đặc hiệu để xác định dị nguyên liên quan.
Việc xác định đúng tác nhân gây dị ứng có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh, bởi tránh hoặc hạn chế tiếp xúc với dị nguyên là một trong những biện pháp nền tảng để giảm tái phát.
Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường và kéo dài, chủ động thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để kiểm tra và xử lý sớm.
Điều trị viêm mũi dị ứng như thế nào?
Điều trị phụ thuộc vào mức độ triệu chứng, tần suất tái phát và tác nhân gây dị ứng. Một số hướng thường được bác sĩ cân nhắc gồm:
Hạn chế tiếp xúc với dị nguyên
Giữ không gian sống sạch, hạn chế bụi và nấm mốc; vệ sinh chăn, gối thường xuyên; hạn chế tiếp xúc với khói thuốc và các yếu tố đã xác định có khả năng kích hoạt triệu chứng.
Điều trị bằng thuốc
Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamine, thuốc xịt mũi hoặc các thuốc kiểm soát triệu chứng khác. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc kéo dài, đặc biệt là thuốc thông mũi, nếu chưa được hướng dẫn phù hợp.
Rửa mũi
Vệ sinh mũi bằng dung dịch phù hợp có thể giúp làm sạch dịch tiết và một phần tác nhân gây kích ứng trong hốc mũi. Cách thực hiện cần đúng kỹ thuật để tránh gây tổn thương niêm mạc.
Miễn dịch đặc hiệu
Ở một số trường hợp được lựa chọn, đặc biệt khi xác định rõ dị nguyên và triệu chứng khó kiểm soát, bác sĩ có thể cân nhắc liệu pháp miễn dịch đặc hiệu. Phương pháp này cần được đánh giá và thực hiện theo chỉ định chuyên môn.
Phòng ngừa viêm mũi dị ứng tái phát
Người có cơ địa dị ứng nên chủ động:
- Xác định và hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.
- Vệ sinh nhà cửa, chăn gối và khu vực nghỉ ngơi thường xuyên.
- Hạn chế khói thuốc, bụi và các chất có mùi kích thích.
- Đeo khẩu trang khi làm việc hoặc ở môi trường nhiều bụi.
- Giữ môi trường sống thông thoáng, hạn chế nấm mốc.
- Thăm khám khi triệu chứng tái diễn thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Vệ sinh chăn gối thường xuyên
Kết luận
Hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi hoặc ngứa mắt là những dấu hiệu điển hình có thể gặp ở người bị viêm mũi dị ứng. Các triệu chứng thường tái phát khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng và có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt nếu kéo dài.
Nếu những biểu hiện này xuất hiện thường xuyên, người bệnh nên thăm khám Khoa Tai Mũi Họng tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định để được đánh giá nguyên nhân, xác định yếu tố dị ứng và lựa chọn hướng kiểm soát phù hợp, thay vì chỉ xử lý triệu chứng mỗi khi bệnh tái phát.



