Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp thường gặp ở cả trẻ em và người lớn. Đặc biệt ở trẻ nhỏ, bệnh không chỉ gây sốt, ho, đau họng, mệt mỏi mà trong một số trường hợp còn có thể dẫn đến các biến chứng cần được theo dõi và điều trị y tế.

Chính vì vậy, vắc xin cúm hô hấp ngày càng được nhiều gia đình quan tâm như một biện pháp chủ động bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, khi tìm hiểu về tiêm phòng cúm, không ít phụ huynh băn khoăn:

Nên tiêm cúm loại nào? Influvac hay Vaxigrip? Hai loại này khác nhau ra sao? Có cần tiêm thêm vắc xin phế cầu Prevenar 13 không?

Cùng Khoa Nội – Nhi, Bệnh viện Đa khoa Gia Định tìm hiểu những thông tin quan trọng trước khi lựa chọn vắc xin phù hợp.

Vì sao nên chủ động tiêm vắc xin phòng cúm?

Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra. Virus có khả năng lây truyền từ người sang người, đặc biệt trong môi trường đông người như trường học, nhà trẻ, văn phòng hoặc gia đình có người đang mắc bệnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm chủng là biện pháp quan trọng để phòng cúm. Do miễn dịch sau tiêm giảm dần theo thời gian và virus cúm liên tục thay đổi, WHO khuyến nghị tiêm phòng cúm hằng năm, đặc biệt ở các nhóm có nguy cơ cao như trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có bệnh mạn tính.

Ở trẻ em, cúm có thể gây ra:

• Sốt, rét run
• Ho, đau họng
• Nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi
• Đau đầu, đau nhức cơ thể
• Mệt mỏi, ăn uống kém
• Một số trẻ có thể nôn hoặc tiêu chảy

Đối với trẻ nhỏ hoặc trẻ có bệnh nền, phụ huynh càng cần chú ý đến việc phòng bệnh và theo dõi các dấu hiệu bất thường.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm chủng là một trong những biện pháp quan trọng để phòng cúm mùa. Virus cúm liên tục thay đổi và miễn dịch sau tiêm có thể giảm theo thời gian, vì vậy việc tiêm phòng cúm cần được thực hiện định kỳ.
Tham khảo thêm: WHO – Influenza (Seasonal)

Tiêm phòng đúng thời điểm giúp cơ thể chủ động hình thành đáp ứng miễn dịch trước khi tiếp xúc với virus cúm.

Vắc xin cúm & hô hấp gồm những loại nào?

Khi nói đến phòng các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp bằng vắc xin, phụ huynh cần phân biệt rõ từng nhóm tác nhân.

Vắc xin cúm

Các vắc xin như Influvac và Vaxigrip được sử dụng nhằm tạo miễn dịch chủ động đối với các chủng virus cúm có trong thành phần vắc xin.

Vắc xin phế cầu

Prevenar 13 là vắc xin phế cầu liên hợp, giúp tạo miễn dịch đối với 13 típ huyết thanh của vi khuẩn Streptococcus pneumoniae có trong vắc xin.

Phế cầu có thể liên quan đến các bệnh như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não và bệnh phế cầu xâm lấn.

Vì vậy, vắc xin cúm và vắc xin phế cầu không thay thế cho nhau. Mỗi loại hướng đến những tác nhân gây bệnh khác nhau.

Influvac là vắc xin gì?

Influvac Tetra là vắc xin cúm bất hoạt dạng kháng nguyên bề mặt tinh sạch, được sử dụng để phòng bệnh cúm do các chủng virus cúm tương ứng có trong vắc xin.

Theo thông tin sản phẩm hiện hành của Medsafe, Influvac Tetra được chỉ định cho người lớn và trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên.

Những điểm phụ huynh nên biết về Influvac

Influvac:

• Là vắc xin cúm bất hoạt.
• Có chỉ định sử dụng từ 6 tháng tuổi với sản phẩm phù hợp.
• Được sử dụng nhằm tạo miễn dịch chủ động phòng cúm.
• Thành phần vắc xin cúm được cập nhật theo từng mùa dựa trên các khuyến nghị chuyên môn.
• Lịch tiêm của trẻ phụ thuộc vào tuổi và lịch sử tiêm cúm trước đó.

Influvac không chứa virus cúm sống có khả năng gây bệnh cúm theo cách nhiễm virus tự nhiên.

Vaxigrip là vắc xin gì?

Vaxigrip/Vaxigrip Tetra cũng thuộc nhóm vắc xin cúm bất hoạt và được sử dụng để tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh cúm.

Theo thông tin sản phẩm của Sanofi, Vaxigrip Tetra được chỉ định cho người lớn và trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên.

Những điểm phụ huynh nên biết về Vaxigrip

Vaxigrip:

• Là vắc xin cúm bất hoạt dạng virus phân mảnh.
• Có sản phẩm được chỉ định từ 6 tháng tuổi.
• Được sử dụng để phòng bệnh do các chủng virus cúm tương ứng có trong vắc xin.
• Có lịch tiêm phụ thuộc vào độ tuổi và lịch sử tiêm chủng.
• Thường cần được tiêm lại theo mùa để duy trì khả năng bảo vệ phù hợp.

Influvac và Vaxigrip khác nhau như thế nào?

Đây là câu hỏi được rất nhiều phụ huynh quan tâm khi đưa trẻ đi tiêm phòng.

Vậy nên tiêm Influvac hay Vaxigrip?

Không có một loại vắc xin được xem là tốt hơn tuyệt đối cho tất cả mọi người.

Cả Influvac và Vaxigrip đều là những lựa chọn vắc xin cúm bất hoạt. Khi lựa chọn, cần xem xét:

• Độ tuổi của người được tiêm
• Tiền sử tiêm vắc xin cúm
• Tình trạng sức khỏe hiện tại
• Tiền sử dị ứng hoặc phản ứng sau tiêm
• Chỉ định và chống chỉ định của từng sản phẩm
• Loại vắc xin đang được cung ứng tại thời điểm tiêm

Vì vậy, thay vì chỉ đặt câu hỏi “Influvac hay Vaxigrip tốt hơn?”, điều quan trọng hơn là lựa chọn loại vắc xin phù hợp và tiêm đúng thời điểm.

Phụ huynh có thể trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được tư vấn dựa trên tình trạng cụ thể của trẻ.

Trẻ cần tiêm vắc xin cúm bao nhiêu mũi?

Lịch tiêm cúm ở trẻ em có thể khác nhau tùy độ tuổi và lịch sử tiêm trước đó.

Đối với Vaxigrip Tetra, thông tin sản phẩm cho biết trẻ dưới 9 tuổi chưa từng được tiêm phòng cúm trước đó có thể cần liều thứ hai sau liều đầu ít nhất 4 tuần.

Do đó, trước khi tiêm, ba mẹ nên mang theo sổ hoặc thông tin lịch sử tiêm chủng để nhân viên y tế có thể kiểm tra.

Theo CDC, người từ 6 tháng tuổi trở lên nên tiêm vắc xin cúm theo mùa, trừ một số trường hợp có chống chỉ định hoặc cần được đánh giá riêng.
Tham khảo thêm: CDC – Key Facts About Seasonal Flu Vaccine

Không nhớ trẻ đã tiêm cúm trước đây thì sao?

Phụ huynh có thể kiểm tra:

• Sổ tiêm chủng
• Hồ sơ tiêm chủng điện tử nếu có
• Phiếu tiêm tại cơ sở y tế trước đây
• Hình ảnh giấy xác nhận tiêm đã lưu
• Thông tin từ cơ sở tiêm chủng trước đó

Nếu vẫn không xác định được, nên cung cấp thông tin này cho bác sĩ để được tư vấn lịch phù hợp.

Vì sao vắc xin cúm cần được tiêm hằng năm?

Nhiều phụ huynh nghĩ rằng trẻ đã tiêm cúm một lần thì có thể được bảo vệ trong nhiều năm. Tuy nhiên, cúm có đặc điểm khác với một số bệnh truyền nhiễm khác.

WHO cho biết miễn dịch sau tiêm giảm dần theo thời gian, đồng thời virus cúm có thể thay đổi. Vì vậy, tiêm phòng cúm hằng năm được khuyến nghị để duy trì khả năng bảo vệ phù hợp.

Điều này cũng lý giải tại sao thành phần vắc xin cúm được xem xét và cập nhật theo từng mùa.

Không chỉ phòng cúm: đừng bỏ qua nguy cơ từ phế cầu

Khi quan tâm đến vắc xin cúm & hô hấp, ba mẹ không nên chỉ chú ý đến virus cúm.

Một tác nhân khác đáng lưu ý là phế cầu khuẩn – Streptococcus pneumoniae.

Phế cầu có thể gây ra:

• Viêm phổi
• Viêm tai giữa cấp
• Viêm màng não
• Nhiễm khuẩn huyết
• Các bệnh phế cầu xâm lấn khác

Đặc biệt ở trẻ nhỏ, việc kiểm tra lịch tiêm phế cầu cũng là một phần quan trọng khi rà soát tình trạng tiêm chủng.

Prevenar 13 là vắc xin gì?

Prevenar 13 là vắc xin phế cầu liên hợp chứa thành phần của 13 típ huyết thanh Streptococcus pneumoniae.

Theo thông tin cập nhật của Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA), Prevenar 13 được sử dụng để tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh phế cầu xâm lấn, viêm phổi và viêm tai giữa cấp do những típ phế cầu có trong vắc xin ở trẻ từ 6 tuần đến 17 tuổi.

Trẻ từ bao nhiêu tuổi có thể tiêm Prevenar 13?

Prevenar 13 có thể bắt đầu được sử dụng từ khoảng 6 tuần tuổi theo thông tin sản phẩm.

Tuy nhiên, lịch tiêm phụ thuộc vào tuổi bắt đầu tiêm. Trẻ bắt đầu tiêm từ nhỏ và trẻ bắt đầu tiêm muộn sẽ không nhất thiết có cùng số liều.

Do đó, phụ huynh nên để bác sĩ hoặc nhân viên tiêm chủng kiểm tra lịch sử tiêm trước khi xây dựng lịch tiếp theo.

Đã tiêm cúm có cần tiêm Prevenar 13 không?

Đây là hai nhóm vắc xin khác nhau.

Có thể hiểu đơn giản:

Influvac hoặc Vaxigrip
→ Hướng đến phòng bệnh cúm do các chủng virus cúm có trong vắc xin.

Prevenar 13
→ Hướng đến phòng các bệnh do 13 típ phế cầu có trong vắc xin.

Vì vậy:

Tiêm vắc xin cúm không thay thế vắc xin phế cầu và tiêm vắc xin phế cầu cũng không thay thế vắc xin cúm.

Tùy độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể tư vấn lịch tiêm phù hợp cho từng người.

Ai nên đặc biệt quan tâm đến vắc xin cúm & hô hấp?

Việc chủ động kiểm tra lịch tiêm đặc biệt đáng lưu ý với:

• Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên
• Trẻ đang đi nhà trẻ hoặc đi học
• Trẻ thường xuyên sinh hoạt ở môi trường đông người
• Người cao tuổi
• Người có một số bệnh mạn tính
• Người thường xuyên tiếp xúc với nhóm nguy cơ cao
• Gia đình có trẻ nhỏ nhưng không nhớ rõ lịch tiêm chủng

WHO đặc biệt khuyến nghị tiêm cúm hằng năm đối với trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi và các nhóm có nguy cơ biến chứng cao.

Trẻ đang ho hoặc sổ mũi có tiêm được không?

Không phải cứ ho hoặc sổ mũi là bắt buộc phải hoãn tiêm.

Tuy nhiên, trước khi tiêm, cần thông báo cho nhân viên y tế nếu trẻ:

• Đang sốt
• Đang mắc bệnh cấp tính
• Mệt nhiều hoặc ăn uống kém
• Có biểu hiện khó thở
• Có tiền sử dị ứng nghiêm trọng
• Từng gặp phản ứng nghiêm trọng sau một mũi tiêm trước
• Đang điều trị bệnh hoặc sử dụng thuốc

Việc có nên tiêm tại thời điểm đó hay cần trì hoãn nên được quyết định sau khi khám và sàng lọc trước tiêm.

Những phản ứng nào có thể gặp sau khi tiêm vắc xin?

Sau khi tiêm, một số người có thể gặp các phản ứng như:

• Đau tại vị trí tiêm
• Đỏ hoặc sưng nhẹ
• Mệt mỏi
• Đau đầu
• Đau cơ
• Sốt nhẹ

Với Prevenar 13, EMA cũng ghi nhận một số phản ứng thường gặp ở trẻ như giảm cảm giác thèm ăn, sốt, khó chịu, phản ứng tại vị trí tiêm hoặc thay đổi giấc ngủ.

Sau khi tiêm, cần tuân thủ thời gian theo dõi tại cơ sở tiêm chủng và tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nếu xuất hiện biểu hiện bất thường hoặc nghiêm trọng, cần liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám ngay?

Vắc xin giúp chủ động phòng bệnh, không được sử dụng để điều trị khi trẻ đã mắc cúm, viêm phổi hoặc các bệnh nhiễm trùng khác.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu xuất hiện:

• Sốt cao hoặc sốt kéo dài
• Thở nhanh hoặc khó thở
• Khò khè nhiều
• Lừ đừ, khó đánh thức
• Bỏ bú hoặc bỏ ăn
• Nôn nhiều
• Co giật
• Tím môi
• Tình trạng ho, sốt hoặc hô hấp ngày càng nặng

Không nên tự mua thuốc hoặc trì hoãn khám trong trường hợp trẻ có dấu hiệu nặng.

Nên chọn Influvac, Vaxigrip hay Prevenar 13?

Thực tế, đây không phải ba vắc xin dùng để lựa chọn thay thế cho nhau.

Influvac và Vaxigrip là hai lựa chọn thuộc nhóm vắc xin phòng cúm.

Trong khi đó, Prevenar 13 là vắc xin phòng các bệnh do những típ phế cầu có trong vắc xin.

Vì vậy, khi đến cơ sở y tế, thay vì chỉ hỏi:

“Nên tiêm Influvac hay Vaxigrip?”

phụ huynh có thể đề nghị nhân viên y tế kiểm tra toàn bộ lịch tiêm vắc xin cúm và phế cầu.

Điều này đặc biệt hữu ích đối với trẻ đã tiêm nhiều mũi ở các cơ sở khác nhau hoặc gia đình không nhớ chính xác những mũi trẻ còn thiếu.

Tư vấn vắc xin cúm & hô hấp tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định

Mỗi trẻ có độ tuổi, lịch sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe khác nhau. Vì vậy, việc lựa chọn vắc xin cần được cá thể hóa thay vì chỉ dựa vào tên thương hiệu.

Khi có nhu cầu tiêm phòng cúm hoặc kiểm tra lịch tiêm phế cầu, phụ huynh có thể liên hệ Khoa Nội – Nhi, Bệnh viện Đa khoa Gia Định để được tư vấn.

Phụ huynh nên mang theo sổ tiêm chủng hoặc thông tin các mũi đã tiêm trước đây để quá trình rà soát lịch tiêm được thuận tiện hơn.

Đang phân vân giữa Influvac và Vaxigrip?

Thay vì trì hoãn tiêm chỉ vì chưa biết nên chọn loại nào, hãy để nhân viên y tế kiểm tra độ tuổi – sức khỏe – lịch sử tiêm chủng trước khi tư vấn loại vắc xin phù hợp.

Đồng thời, ba mẹ có thể kiểm tra lại lịch Prevenar 13 để tránh bỏ sót những mũi phế cầu cần thiết theo lịch được tư vấn.

LIÊN HỆ BỆNH VIỆN ĐA KHOA GIA ĐỊNH ĐỂ KIỂM TRA VẮC XIN VÀ ĐƯỢC TƯ VẤN LỊCH TIÊM PHÙ HỢP.

Bệnh viện Đa khoa Gia Định hiện công bố hotline (028) 3512 4688 và địa chỉ 425 – 427 – 429 Nơ Trang Long, Phường Bình Lợi Trung, TP. Hồ Chí Minh.

Câu hỏi thường gặp về vắc xin cúm & hô hấp

1. Influvac hay Vaxigrip tốt hơn?

Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối cho tất cả mọi người. Cả Influvac và Vaxigrip đều thuộc nhóm vắc xin cúm bất hoạt. Việc lựa chọn nên dựa trên độ tuổi, tình trạng sức khỏe, lịch sử tiêm chủng và tư vấn của nhân viên y tế.

2. Trẻ bao nhiêu tháng có thể tiêm vắc xin cúm?

Influvac Tetra và Vaxigrip Tetra đều có sản phẩm được chỉ định cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên.

3. Năm ngoái đã tiêm cúm thì năm nay có cần tiêm lại?

Có khuyến nghị tiêm cúm hằng năm do khả năng bảo vệ giảm theo thời gian và virus cúm có thể thay đổi.

4. Có thể đổi từ Influvac sang Vaxigrip vào mùa cúm sau không?

Không nhất thiết phải sử dụng cùng một thương hiệu trong tất cả các năm. Quan trọng là sản phẩm sử dụng tại thời điểm tiêm phù hợp với độ tuổi, chỉ định và khuyến cáo hiện hành.

5. Tiêm cúm rồi có cần tiêm Prevenar 13?

Có thể vẫn cần vì hai loại vắc xin hướng đến các tác nhân khác nhau. Vắc xin cúm không thay thế vắc xin phế cầu.

6. Prevenar 13 dành cho trẻ từ bao nhiêu tuổi?

Theo thông tin sản phẩm của EMA, Prevenar 13 có thể sử dụng cho trẻ từ 6 tuần tuổi. Lịch tiêm phụ thuộc vào tuổi bắt đầu và lịch sử tiêm trước đó.

7. Trẻ đang ho, sổ mũi có tiêm được không?

Tùy tình trạng cụ thể. Trẻ cần được sàng lọc trước tiêm để bác sĩ hoặc nhân viên y tế quyết định có thể tiêm ngay hay nên trì hoãn.