Tăng nhãn áp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Tăng nhãn áp (glaucoma) là một trong những bệnh lý nguy hiểm của mắt, được mệnh danh là “kẻ đánh cắp thị lực thầm lặng”. Bệnh diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn đầu nhưng có thể gây mù lòa vĩnh viễn nếu không phát hiện kịp thời. Nắm rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị tăng nhãn áp là chìa khóa giúp bạn bảo vệ đôi mắt và giữ gìn chất lượng cuộc sống 

Tăng nhãn áp là gì?

Tăng nhãn áp là tình trạng áp lực dịch trong mắt (nhãn áp) tăng cao bất thường, dẫn đến tổn thương dây thần kinh thị giác – bộ phận truyền tín hiệu hình ảnh từ mắt lên não

Tăng nhãn áp gây tổn thương dây thần kinh thị giác, dẫn đến giảm thị lực

Đặc điểm của bệnh:

– Tiến triển chậm và âm thầm, khó phát hiện ở giai đoạn đầu

– Là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục trên thế giới

– Có nhiều dạng khác nhau: tăng nhãn áp góc mở, góc đóng, bẩm sinh, thứ phát

Nguyên nhân gây tăng nhãn áp

Tăng nhãn áp hình thành chủ yếu do sự mất cân bằng giữa việc sản xuất và thoát thủy dịch trong mắt, dẫn đến áp lực nội nhãn tăng cao. Ngoài ra, nhiều yếu tố nguy cơ khác cũng góp phần thúc đẩy bệnh. Cụ thể:

Việc nhận biết và hiểu nguyên nhân rất quan trọng để ngăn ngừa bệnh tăng nhãn áp và bảo vệ thị lực của bạn

Tắc nghẽn đường thoát thủy dịch

Trong mắt luôn có một loại dịch trong suốt gọi là thủy dịch, có vai trò nuôi dưỡng giác mạc và thủy tinh thể. Bình thường, thủy dịch được sản xuất và thoát ra qua góc tiền phòng. Khi đường thoát này bị tắc nghẽn hoặc thu hẹp, thủy dịch không thoát được → ứ đọng lại → áp lực nội nhãn tăng. Đây là cơ chế chính gây ra các dạng tăng nhãn áp góc mở và góc đóng

Yếu tố di truyền

Người có bố mẹ, anh chị em ruột mắc tăng nhãn áp sẽ có nguy cơ cao hơn nhiều lần. Các gen bất thường ảnh hưởng đến cấu trúc mắt có thể làm tăng nguy cơ bệnh. Vì vậy, những người có tiền sử gia đình cần khám mắt định kỳ để tầm soát

Tuổi tác

– Trên 40 tuổi, đặc biệt từ 60 trở lên, cấu trúc mắt bắt đầu lão hóa, khả năng điều hòa và thoát thủy dịch kém dần, làm nhãn áp dễ tăng. Đây là lý do tăng nhãn áp thường gặp ở người trung niên và cao tuổi

Mắc các bệnh lý

Một số bệnh có thể làm tăng nguy cơ:

• Tiểu đường: gây tổn thương vi mạch máu, ảnh hưởng lưu thông thủy dịch
• Cao huyết áp: tác động đến vi tuần hoàn ở mắt, dễ gây tổn thương thần kinh thị giác
• Cận thị nặng: cấu trúc mắt bị thay đổi, góc tiền phòng bất thường, dễ gây tắc nghẽn đường thoát dịch

Người mắc các bệnh này cần đặc biệt chú ý kiểm tra nhãn áp định kỳ

Lạm dụng thuốc corticoid

• Corticoid dạng nhỏ mắt, uống, hít hoặc tiêm nếu dùng kéo dài có thể làm tăng nhãn áp
• Cơ chế: corticoid làm thay đổi cấu trúc vùng bè trong mắt, khiến thủy dịch khó thoát ra ngoài
• Đây là nguyên nhân thứ phát thường gặp nhưng có thể phòng tránh được nếu sử dụng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ

Triệu chứng nhận biết đang mắc phải tăng nhãn áp

Tăng nhãn áp thường không biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn sớm. Một số dấu hiệu cảnh báo gồm:

– Nhìn mờ hoặc nhìn qua màn sương

– Thấy quầng sáng nhiều màu khi nhìn đèn, đặc biệt ban đêm

– Nhức mắt, đau quanh hốc mắt, nhức đầu

– Thị lực ngoại vi giảm, tầm nhìn bị thu hẹp dần

– Trường hợp cấp tính: mắt đỏ dữ dội, đau kịch phát, kèm buồn nôn, nôn

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị

Hậu quả nghiêm trọng nhất là dẫn đến mù loà nếu không được điều trị kịp thời

Tăng nhãn áp (thiên đầu thống) là bệnh lý mắt mạn tính do áp lực nội nhãn tăng cao, gây tổn thương thần kinh thị giác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh sẽ tiến triển âm thầm và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó mù lòa là hậu quả nặng nề nhất.

– Tổn thương thần kinh thị giác không hồi phục

– Mất thị lực ngoại vi, người bệnh có cảm giác nhìn qua “ống nhỏ”, không quan sát được toàn cảnh xung quanh

– Mù lòa vĩnh viễn, ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống

Chẩn đoán tăng nhãn áp như thế nào?

– Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ nhãn khoa sẽ thực hiện:

– Đo nhãn áp bằng máy chuyên dụng

– Khám đáy mắt để đánh giá thần kinh thị giác

– Chụp OCT: cắt lớp võng mạc, quan sát tổn thương sợi thần kinh

– Thị trường kế: đo phạm vi tầm nhìn, phát hiện sớm mất thị lực ngoại vi

Phương pháp điều trị tăng nhãn áp hiệu quả

Cách phòng bệnh tốt nhất là phát hiện sớm và điều trị kịp thời để giảm nguy cơ mất thị lực

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị:

Thuốc nhỏ mắt hạ nhãn áp

• Phổ biến và thường là lựa chọn đầu tiên
• Giúp giảm sản xuất hoặc tăng thoát thủy dịch

Thuốc uống/tiêm

• Chỉ định trong trường hợp nhãn áp tăng cao đột ngột

Laser điều trị

• Tạo lỗ hoặc mở đường thoát dịch, giúp hạ nhãn áp

Phẫu thuật

• Áp dụng khi thuốc và laser không còn hiệu quả
• Tạo đường thoát mới cho thủy dịch ra ngoài

Câu hỏi thường gặp về tăng nhãn áp

Tăng nhãn áp có chữa khỏi hoàn toàn không?

Không. Tăng nhãn áp là bệnh mạn tính, không thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách, bệnh có thể được kiểm soát, giúp ngăn chặn tiến triển và bảo tồn thị lực

Ai có nguy cơ cao mắc tăng nhãn áp?

Người trên 40 tuổi, có tiền sử gia đình bị tăng nhãn áp, người mắc tiểu đường, cao huyết áp, cận thị nặng hoặc từng dùng thuốc corticoid kéo dài có nguy cơ cao

Khi nào nên đi khám tăng nhãn áp?

Bạn nên đi khám ngay nếu có các triệu chứng: nhìn mờ, đau nhức mắt, thấy quầng sáng khi nhìn đèn, hoặc thị lực ngoại vi giảm dần. Ngoài ra, nên khám mắt định kỳ mỗi 6–12 tháng để tầm soát

Điều trị tăng nhãn áp bằng thuốc nhỏ mắt có tác dụng phụ không?

Có. Một số thuốc nhỏ mắt hạ nhãn áp có thể gây đỏ mắt, rát mắt, khô mắt hoặc ảnh hưởng tim mạch. Do đó, cần dùng thuốc theo chỉ định và tái khám định kỳ

Điều trị tăng nhãn áp tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định

Với sự kết hợp giữa Chuyên môn – Công nghệ – Chăm sóc toàn diện, Bệnh viện Đa khoa Gia Định là địa chỉ tin cậy để người bệnh yên tâm điều trị tăng nhãn áp lâu dài

– Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa mắt giàu kinh nghiệm, phát hiện và xử lý sớm các biến chứng

– Trang thiết bị hiện đại: máy đo nhãn áp, chụp OCT, soi đáy mắt kỹ thuật số

– Đa dạng phương pháp điều trị: từ thuốc nhỏ mắt, laser hạ nhãn áp cho đến phẫu thuật trong trường hợp cần thiết

– Quy trình theo dõi định kỳ chặt chẽ: giúp kiểm soát nhãn áp ổn định, ngăn ngừa mù lòa

Tăng nhãn áp là bệnh lý nguy hiểm, có thể gây mất thị lực vĩnh viễn nếu không được phát hiện sớm. Việc thăm khám mắt định kỳ, đặc biệt khi có triệu chứng nghi ngờ, sẽ giúp bạn bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh

Hãy đặt lịch khám mắt ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí và kiểm tra nhãn áp toàn diện tại Khoa Mắt – Bệnh viện Đa khoa Gia Định