TĂNG HUYẾT ÁP VÀ CÁC BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM KHÔNG THỂ BỎ QUA

Tăng huyết áp hay cao huyết áp là bệnh mãn tính, tình trạng này được xác định khi ghi nhận huyết áp được đo lớn hơn hoặc bằng 140/90 mmHg. Mức huyết áp bình thường là nhỏ hơn 120/80 mmHg.

Nguyên nhân tăng huyết áp:

Có 2 nguyên nhân chính gây nên tình trạng tăng huyết áp:

Tăng huyết áp vô căn (không xác định được nguyên nhân chính)

Trong tăng huyết áp vô căn thì yếu tố di truyền cũng có thể là một nguyên nhân, nhưng cơ chế chính xác chưa được xác định rõ. Ở những người trẻ tuổi, các yếu tố môi trường (ví dụ như chế độ ăn, tình trạng cơ thể, căng thẳng, áp lực, …) cũng có ảnh hưởng đến việc tăng huyết áp. 

Tăng huyết áp thứ phát

• Các nguyên nhân thường gặp là:
• Các bệnh lý về thận: Viêm thận, sỏi thận, hẹp động mạch thận, …
• Các bệnh nội tiết: U tủy thượng thận, Cushing, cường giáp,..
• Các bệnh lý tim mạch: Hở van động mạch chủ, hẹp eo động mạch chủ, hẹp xơ vữa động mạch
• Do thuốc, dược thảo: Cam thảo, thuốc tránh thai, một số thuốc cường giao cảm, …
• Nguyên nhân khác: Uống nhiều rượu bia, sử dụng thuốc lá, ngộ độc thai nghén, rối loạn thần kinh, …

Biến chứng của bệnh tăng huyết áp

Tăng huyết áp nghiêm trọng hoặc kéo dài có thể gây tổn thương đến các cơ quan đích (chủ yếu là hệ tim mạch, não và thận), tăng nguy cơ mắc các bệnh khác như:

• Biến chứng ở tim: Bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim, dẫn đến các cơ đau tim, …
• Biến chứng ở não: Nhồi máu não, đột quỵ, xuất huyết não, suy giảm trí nhớ, …
• Biến chứng ở thận: Suy thận ở nhiều mức độ.
• Biến đổi mạch máu ở đáy mắt: Có thể gây xuất huyết, phù nề mạch máu võng mạc, nghiêm trọng có thể gây mù.
• Rối loạn cương dương
• Tử vong

Các triệu chứng của tăng huyết áp

Cao huyết áp thường không có triệu chứng đặc biệt, rõ ràng trong một thời gian dài. Người bệnh có thể thấy đau đầu, đau ngực, mỏi gáy, chóng mặt, khó thở, … khi phát bệnh. Các triệu chứng này thường nhẹ, xảy ra trong thời gian ngắn lặp lại nhiều lần, làm cho người bệnh không chú ý hoặc không quan tâm. Đến khi các triệu chứng trở nặng thì đã có các biến chứng khác nguy hiểm hơn. 

Theo thống kê của Hội tim mạch học Việt Nam (trong quần thể 44 triệu người tại 8 tỉnh thành trên toàn quốc) thì có 52,8% người Việt có huyết áp bình thường (23,2 triệu người), có 47,3% người (20,8 triệu người) bị cao huyết áp. Trong đó đáng chú ý là có tới 39,1% (8,1 triệu người) không được phát hiện.

Những người có nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp

• Giới nam có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nữ giới
• Nữ đã mãn kinh
• Người có tiền sử gia đình có người tăng huyết áp (yếu tố di truyền)
• Người có tình trạng cơ thể thừa cân, béo phì
• Người có lối sống không lành mạnh: Ít tập thể dục, thức khuya thường xuyên, …
• Người sử dụng nhiều thuốc lá, rượu bia, các chất kích thích khác
• Người có chế độ ăn không khoa học, ăn nhiều muối, ăn mặn, ăn nhiều thức ăn dầu mỡ, …
• Người thường xuyên bị stress, căng thẳng, chịu nhiều áp lực, …
• Người có các nền bệnh như: Bệnh thận mạn, đái tháo đường, hội chứng ngưng thở khi ngủ, …

Phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh tăng huyết áp

Phương pháp chẩn đoán:

Cao huyết áp được chẩn đoán và phân loại dựa vào việc đo huyết áp, tiền sử bệnh, khám thực thể hoặc thông qua thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng khác.

Cách điều trị:

Tăng huyết áp vô căn không chữa được, Tuy nhiên một số nguyên nhân gây ra có thể được kiểm soát và điều trị. Việc kiểm soát huyết áp trong mọi trường hợp có thể giúp làm giảm đáng kể những biến chứng nguy hiểm. 

• Điều chỉnh lối sống lành mạnh hơn: Tập thể dục thường xuyên, giảm cân (nếu thừa cân), thay đổi chế độ ăn (giảm muối, giảm mỡ béo), bỏ thuốc lá, rượu bia, thư giãn, giảm căng thẳng. 
• Điều trị bằng thuốc: Bác sĩ sẽ lựa chọn chỉ định các loại thuốc phụ thuộc vào huyết áp và bệnh tim mạch hoặc các yếu tố nguy cơ kèm theo tùy với từng đặc điểm của bệnh nhân. Có 5 nhóm thuốc cơ bản: Ức chế men chuyển, chẹn thụ thể angiotensin 2, ức chế calci, lợi tiểu, chẹn bêta.
• Điều trị bằng cách phẫu thuật hoặc dùng thủ thuật hủy thần kinh giao cảm động mạch thận.

Cách phòng ngừa bệnh tăng huyết áp

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng để phòng ngừa các bệnh về huyết áp thì nên có lối sống lành mạnh, duy trì cân nặng lý tưởng, chế độ ăn phù hợp, …

• Chế độ ăn lành mạnh: Giảm muối, ăn nhiều rau xanh, ít chất béo, sử dụng dầu thực vật thay cho mỡ động vật, hạn chế các loại thức ăn đóng hộp, …
• Tập thể dục thường xuyên tăng cường sức khoẻ: Ít nhất 30 phút mỗi ngày
• Kiểm soát cân nặng hợp lý
• Kiểm soát cân nặng hợp lý, duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 18,5-22,9 kg/m2
• Hạn chế uống rượu bia, bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc
• Cân bằng cuộc sống và công việc, tránh căng thẳng, lo âu, áp lực quá độ
• Đến các trung tâm y tế khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những mối nguy cơ có hại cho cơ thể

Khoa khám bệnh – Bệnh viện Đa khoa Gia Định

Tăng huyết áp hay cao huyết áp đang dần trở nên phổ biến và nguy hiểm. Người có các triệu chứng của bệnh lý cần được thăm khám, chẩn đoán sớm.

Bệnh viện Đa khoa Gia Định cung cấp gói khám tim mạch với dịch vụ hiện đại, công nghệ tiên tiến và đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ mang đến cho bạn trải nghiệm khám chữa bệnh uy tín, chính xác và tiên tiến nhất.