Phẫu thuật kết hợp xương là một phương pháp ngoại khoa tiên tiến được ưu tiên trong điều trị gãy xương. Phẫu thuật kết hợp xương sử dụng các vật liệu chuyên dụng cơ học, nẹp hoặc đinh nội tủy để cố định các đầu xương gãy tạo điều kiện cho quá trình liền xương, giúp xương gãy liền nhanh hơn và giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

Đây là một trong những kỹ thuật hàng đầu được áp dụng tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định. Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BSCKI. Đặng Duy Hoàng, Khoa Ngoại – Chấn Thương Chỉnh Hình.

Phân loại gãy xương

Kết hợp xương là kỹ thuật cố định đầu xương gãy sau khi được nắn chỉnh về tư thế giải phẫu bằng các thiết bị cấy ghép hiện đại

Trong phẫu thuật kết hợp xương, bác sĩ sẽ phân loại các trường hợp gãy xương thành các dạng cụ thể để chọn phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là một số loại gãy xương phổ biến:

• Gãy xương trật khớp: Kèm theo tổn thương khớp, cần can thiệp phẫu thuật sớm.
• Gãy xương đơn giản: Không làm ảnh hưởng đến khớp và ít phức tạp.
• Gãy xương kín: Xương gãy nhưng không thông với môi trường ngoài.
• Gãy xương hở: Xương gãy xuyên qua da, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Các phương pháp kết hợp xương

Kết hợp xương bên trong

Kỹ thuật này sử dụng đường mổ mở hoặc đường mổ ít xâm lấn để nắn chỉnh ổ gãy về đúng vị trí giải phẫu, sau đó dùng nẹp vít và đinh nội tủy để cố định xương gãy. Kết hợp xương bên trong giúp giữ xương về vị trí ban đầu và tạo điều kiện liền xương nhanh chóng.

• Nẹp vít: Thường sử dụng cho các trường hợp gãy phức tạp, đặc biệt là ở các vùng như xương chậu hoặc xương dài. Thiết bị nẹp vít trong chấn thương chỉnh hình được làm từ thép không gỉ hoặc titanium. Đối với những trường hợp vị trí ổ gãy xương nằm ở phần đầu xương, hoặc gãy xương có phạm khớp, gãy hoặc gãy nát nhiều tầng xương cần sử dụng nẹp vít.
• Đinh nội tủy: Được sử dụng trong các trường hợp gãy xương dài, giúp cố định chắc chắn mà vẫn đảm bảo cho bệnh nhân có thể tỳ lực lên chân sớm. Đinh nội tủy thường được sử dụng trong kết hợp xương bên trong là kuntscher, rush hoặc đinh có chốt…

Bác sĩ sẽ xem xét, đánh giá trên tình hình thực tế, từ đó đề nghị phương pháp kết hợp xương phù hợp với tình trạng sức khỏe, độ tuổi, mức độ nghiêm trọng của ổ xương gãy,..thậm chí là nhu cầu của người bệnh.

Khi phần xương gãy đã lành hoàn toàn, người bệnh có thể yêu cầu tháo bỏ những nẹp vít hoặc đinh này ra khỏi cơ thể. Điều này hoàn toàn không gây hại hay ảnh hưởng phụ gì đến sức khỏe người thực hiện. Tuy nhiên, người bệnh nên cân nhắc lời khuyên của bác sĩ trong trường hợp này, đặc biệt nên để bác sĩ đánh giá xong tình trạng ổ gãy xương rồi mới quyết định.

Kết hợp xương bên ngoài

Phương pháp này dùng khung cố định bên ngoài, thường áp dụng cho gãy xương hở hoặc các trường hợp có nguy cơ nhiễm trùng, thường là những trường hợp khẩn cấp với mức độ tổn thương IIIA trở lên. Khung cố định ngoài giúp bất động xương mà không cần tiếp xúc trực tiếp với ổ gãy, giảm thiểu rủi ro.

Ưu điểm của phương pháp kết hợp xương bằng khung cố định ngoài gồm:

• Bất động xương gãy tránh được các di lệch thứ phát
• Bất động xa ổ gãy tránh được nhiễm trùng chân đinh
• Hạn chế được dị vật ở ổ gãy giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng
• Các đoạn xương gãy có thể linh hoạt căng hoặc nén được tạo điều kiện sửa chữa lành xương
• Có thể thực hiện nắn các di lệch ổ gãy xương
• Việc chăm sóc vết thương dễ dàng thực hiện

Quy trình thực hiện phẫu thuật kết hợp xương

Chuẩn bị trước phẫu thuật

Bệnh nhân sẽ được yêu cầu thực hiện các xét nghiệm cần thiết như chụp X-quang, CT-scan, kiểm tra tổng quan sức khỏe. Điều này giúp bác sĩ đánh giá tình trạng của bệnh nhân và xác định phương pháp phẫu thuật phù hợp. Bệnh nhân cần nhịn ăn và uống (kể cả nước lọc) ít nhất 6 tiếng trước khi phẫu thuật.

Một điều quan trọng là người bệnh cần cung cấp đầy đủ thông tin bệnh sử, các loại thuốc đang sử dụng hoặc đang sử dụng dài hạn cho bác sĩ. Điều này giúp bác sĩ nắm rõ tình hình sức khỏe người bệnh, để cuộc phẫu thuật diễn ra suôn sẻ, ít rủi ro hơn.

Tiến hành phẫu thuật

Quy trình sẽ diễn ra khác nhau tùy vào tình trạng ổ gãy xương và loại phẫu thuật được áp dụng. Sau khi gây mê, bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật kết hợp xương theo phương pháp đã được chỉ định, sử dụng nẹp vít hoặc đinh nội tủy để cố định xương gãy. Khung cố định bên ngoài sẽ được áp dụng cho các trường hợp gãy hở hoặc nguy cơ nhiễm trùng.

Bác sĩ sẽ quan sát cấu trúc và vị trí gãy xương bằng màn hình tăng sáng. Đây cũng là phương tiện để bác sĩ có thể kiểm soát và thực hiện thao tác cố định và tái tạo liên kết của các mảnh xương gãy.

Đầu tiên, bác sĩ sẽ thực hiện rạch một đường vừa đủ ở vị trí tương ứng với phần ổ gãy xương và thực hiện bóc tách cân cơ để tiến vào ổ gãy xương. Sau đó, bác sĩ sẽ tiến hành làm sạch ổ gãy trước khi bắt đầu nắn chỉnh hoặc sử dụng vật liệu chuyên dụng để kết hợp xương.

Tiếp đến, các bác sĩ sẽ thực hiện sắp xếp lại những mảnh xương gãy và cố định chúng bằng những vật liệu chuyên dụng phù hợp với tình trạng người bệnh. Trong quá trình lắp các nẹp vít hoặc đinh nội tủy vào phần xương gãy, phẫu thuật viên cần hết sức cẩn thận để có thể cố định chắc chắn chúng vào phần xương cần được tái tạo liên kết, không bị xê xích. Nếu người bệnh xảy ra trường hợp xương bị lệch ra khỏi vị trí, bác sĩ cũng sẽ tiến hành nắn chỉnh để đưa xương về đúng với vị trí ban đầu.

Sau khi đã thực hiện xong, phẫu thuật viên sẽ khâu lại vết mổ bằng chỉ và quấn băng gạc quanh vùng vết mổ để tránh vết thương bị nhiễm trùng.

Theo dõi sau phẫu thuật

Sau khi phẫu thuật, bệnh nhân sẽ được chăm sóc theo dõi kỹ lưỡng để đảm bảo không gặp biến chứng như nhiễm trùng hoặc tổn thương thần kinh. Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp thúc đẩy quá trình liền xương.

Mặt khác, vật lý trị liệu cũng được xem là một trong những phương pháp giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi chấn thương. Người bệnh có thể vận động nhẹ nhàng tại giường trong những ngày đầu để tránh tình trạng bị cứng cơ rồi dần tăng cường thành co duỗi, xoay cơ hoặc gập duỗi cơ. Những động tác này sẽ giúp tuần hoàn tại chi mổ được lưu thông tốt, giảm thiểu biến chứng teo cơ.

Hầu hết các ca phẫu thuật đều có tỷ lệ thành công khá cao. Tuy nhiên, người bệnh cũng không được chủ quan những biến chứng tiềm ẩn có thể mắc phải.

Kết luận

Phẫu thuật kết hợp xương là một phương pháp an toàn và hiệu quả trong điều trị gãy xương phức tạp. Tuy nhiên, quá trình hồi phục đòi hỏi bệnh nhân tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ định từ bác sĩ và duy trì chế độ chăm sóc sau mổ. Tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định, Khoa Ngoại – Chấn Thương Chỉnh Hình, dưới sự phụ trách của BSCKI. Đặng Duy Hoàng, đội ngũ bác sĩ cam kết mang lại kết quả điều trị tốt nhất cho người bệnh.

Để được tư vấn chi tiết và đặt lịch hẹn khám với BSCKI. Đặng Duy Hoàng tại Khoa Ngoại – Chấn Thương Chỉnh Hình, Bệnh viện Đa khoa Gia Định, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua:

• Hotline: 028 3512 4688.
• Website: https://bvdkgiadinh.com/
• Fanpage: https://www.facebook.com/bvdkgiadinh
• Địa điểm: 425 – 427 – 429 Nơ Trang Long, Phường 13, Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam