Phẫu Thuật Cột Sống: Phát Hiện Khối U Tủy Sống “Ẩn Mình” Sau Cơn Đau Lưng Kéo Dài

Vừa qua, Khoa Ngoại Thần kinh – Bệnh viện Đa khoa Gia Định đã tiếp nhận và phẫu thuật thành công một trường hợp u tủy sống ngực có biểu hiện lâm sàng dễ gây nhầm lẫn với bệnh lý thoát vị đĩa đệm thắt lưng. Thực tế điều trị cho thấy, các triệu chứng đau lưng và tê yếu chi dưới không chỉ khu trú ở vùng thắt lưng mà còn có thể là dấu hiệu chỉ điểm của các tổn thương chèn ép tủy tại cột sống ngực – một vị trí tổn thương phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng thần kinh nặng nề hơn.

Vừa qua, BSCKII. Trần Công Năng cùng Ekip Phẫu thuật và Gây mê hồi sức đã thực hiện thành công ca phẫu thuật cột sống lấy khối u tủy, giúp người bệnh nữ (58 tuổi) thoát khỏi nguy cơ liệt chi vĩnh viễn sau nhiều tháng điều trị nhầm hướng. Điểm sáng của ca bệnh nằm ở tư duy chẩn đoán sắc bén và việc áp dụng kỹ thuật giảm đau tiên tiến ESP Block, giúp người bệnh đi lại chỉ sau 24 giờ.

Hành trình “lạc đường” của cơn đau lưng dai dẳng

Người bệnh là một phụ nữ 58 tuổi, làm nghề nông, nhập viện trong tình trạng đau lưng âm ỉ kéo dài, kèm theo tê và yếu lan từ vùng mông xuống hai bàn chân.

Trước đó, người bệnh đã thăm khám tại nhiều cơ sở y tế. Hình ảnh MRI thắt lưng cho thấy có thoát vị đĩa đệm – một tổn thương rất phổ biến ở lứa tuổi và nghề nghiệp này. Chính điều này đã tạo nên “bẫy chẩn đoán”, khiến các bác sĩ tập trung điều trị chèn ép rễ thần kinh thắt lưng.

Suốt nhiều tháng ròng rã dùng thuốc giảm đau và tập vật lý trị liệu, triệu chứng có thuyên giảm nhưng không bền vững, thường xuyên tái phát. Người bệnh mệt mỏi, chấp nhận sống chung với đau đớn vì nghĩ rằng đó là diễn tiến bình thường của bệnh tuổi già.

Bước ngoặt chẩn đoán: Khi bác sĩ không chỉ tin vào máy móc

Tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định, quy trình trước khi chỉ định phẫu thuật cột sống luôn bắt đầu bằng việc thăm khám lâm sàng tỉ mỉ. Tại đây, BSCKII. Trần Công Năng đã khám lại toàn diện hệ thần kinh và phát hiện một chi tiết “nhỏ” nhưng vô cùng đắt giá: Người bệnh có dấu hiệu rối loạn cảm giác da từ vùng trên rốn trở xuống.

Đây là điểm mấu chốt lật ngược tình thế:

• Tổn thương thắt lưng (nơi bị thoát vị đĩa đệm) chỉ gây mất cảm giác ở chân hoặc mông.

• Mất cảm giác vùng rốn là dấu hiệu tổn thương tại các khoanh tủy ngực (T10-T12) – vị trí cao hơn nhiều so với chẩn đoán ban đầu.

Từ nghi ngờ lâm sàng này, chỉ định MRI cột sống ngực được đưa ra. Kết quả xác định một khối u choán chỗ (kích thước 3x2x2 cm) nằm ngang mức đốt sống ngực T7–T8, gây ép dẹt tủy sống sang bên phải.

Phẫu thuật Vi phẫu & Bước tiến trong Giảm đau sau mổ (ERAS)

Người bệnh được chỉ định phẫu thuật vi phẫu loại bỏ khối u. Tuy nhiên, nỗi lo lớn nhất của người bệnh khi nghe đến phẫu thuật cột sống thường là: “Mổ xong có đau không? Bao lâu thì đi lại được?”.

Tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định, câu trả lời nằm ở sự phối hợp chặt chẽ giữa Phẫu thuật viên và Bác sĩ Gây mê hồi sức thông qua chương trình ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) – Chăm sóc phục hồi sớm sau phẫu thuật.

Gây tê mặt phẳng cơ dựng sống (ESP Block)

Để người bệnh có thể hồi phục thần tốc sau ca phẫu thuật cột sống phức tạp, Ekip Gây mê hồi sức đã áp dụng kỹ thuật Gây tê mặt phẳng cơ dựng sống (Erector Spinae Plane block – ESP) dưới hướng dẫn của siêu âm.

Đây là phương pháp giảm đau tiên tiến đang được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm y tế lớn ở Châu Âu, Bắc Mỹ và Châu Á, mang lại những lợi ích vượt trội cho người bệnh phẫu thuật cột sống:

• Giảm đau toàn diện: ESP Block kiểm soát cơn đau hiệu quả ngay tại vị trí phẫu thuật, giúp người bệnh dễ chịu cả khi nằm nghỉ lẫn khi vận động xoay trở.

• Hạn chế Opioid (Morphine): Kỹ thuật này giúp giảm đáng kể nhu cầu sử dụng thuốc giảm đau gây nghiện mạnh. Nhờ đó, người bệnh tránh được các tác dụng phụ khó chịu thường gặp sau mổ như: buồn nôn, nôn, chóng mặt, táo bón hay lơ mơ buồn ngủ.

• Vận động sớm: Khi không còn bị cơn đau kìm hãm và đầu óc tỉnh táo, người bệnh có thể tự tin ngồi dậy tập luyện sớm. Việc vận động sớm giúp ngăn ngừa các biến chứng hậu phẫu như viêm phổi, huyết khối tĩnh mạch, rút ngắn thời gian nằm viện.

Kết quả ngoạn mục

Nhờ sự kết hợp giữa kỹ thuật mổ chính xác và phác đồ giảm đau ESP hiện đại:

• Sau 24 giờ: Người bệnh đã có thể ngồi dậy và tập đi lại nhẹ nhàng quanh phòng bệnh dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên.

• Cải thiện triệu chứng: Cảm giác đau, tê, yếu cải thiện ngay trong những ngày đầu sau mổ.

• Xuất viện: Vết mổ ổn định, người bệnh xuất viện với tâm lý thoải mái, giải tỏa hoàn toàn nỗi ám ảnh đau đớn dai dẳng.

Lời khuyên chuyên gia

BSCKII. Trần Công Năng nhấn mạnh: Trường hợp này là lời cảnh tỉnh cho sự chủ quan trước các dấu hiệu bệnh lý cột sống. Phẫu thuật cột sống chỉ thực sự hiệu quả khi chẩn đoán đúng nguyên nhân.

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý đi khám chuyên sâu nếu gặp các tình trạng “cờ đỏ”:

• Đau lưng điều trị nội khoa/vật lý trị liệu đúng phác đồ trên 1 tháng không giảm.

• Đau lưng lan ra trước ngực, bụng hoặc có rối loạn cảm giác vùng thân mình (cao hơn thắt lưng).

• Yếu chân tăng dần hoặc xuất hiện rối loạn đại tiểu tiện.

Việc lựa chọn cơ sở y tế uy tín với quy trình thăm khám kỹ lưỡng và áp dụng mô hình giảm đau đa mô thức (ERAS/ESP Block) sẽ giúp người bệnh an tâm hơn khi bước vào cuộc phẫu thuật cột sống, đảm bảo hiệu quả điều trị tối ưu và chất lượng cuộc sống sau mổ.