Nội soi dạ dày: Chuẩn bị và quy trình an toàn

Nhiều người vẫn còn e ngại khi được chỉ định Nội soi dạ dày vì lo sợ đau, khó chịu hoặc chưa hiểu rõ quy trình thực hiện. Trên thực tế, với sự phát triển của công nghệ y học cùng các phương pháp nội soi có gây mê, quá trình nội soi ngày càng an toàn, nhẹ nhàng và mang lại độ chính xác cao.

Trong bài viết dưới đây, các bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa của Bệnh viện Đa khoa Gia Định sẽ giúp bạn hiểu rõ về Nội soi dạ dày, từ chỉ định, cách chuẩn bị, quy trình thực hiện đến những lưu ý quan trọng trước và sau khi nội soi.

Nội soi dạ dày là gì?

Nội soi dạ dày là kỹ thuật sử dụng một ống soi mềm có gắn camera và nguồn sáng ở đầu ống để quan sát trực tiếp bên trong thực quản, dạ dày và tá tràng.

Hình ảnh từ camera được truyền lên màn hình với độ phân giải cao, giúp bác sĩ đánh giá chính xác các tổn thương của niêm mạc đường tiêu hóa trên.

Nội soi dạ dày là phương pháp giúp phát hiện sớm các bệnh lý thực quản, dạ dày và tá tràng với độ chính xác cao

Không chỉ giúp chẩn đoán bệnh, Nội soi dạ dày còn hỗ trợ thực hiện nhiều thủ thuật như:

• Sinh thiết mô để xét nghiệm.
• Cắt polyp dạ dày.
• Cầm máu ổ loét.
• Lấy dị vật.
• Điều trị một số tổn thương sớm.

Nhờ khả năng vừa chẩn đoán vừa can thiệp, Nội soi dạ dày hiện là phương pháp quan trọng trong chuyên ngành Tiêu hóa.

Khi nào cần nội soi dạ dày?

Bác sĩ có thể chỉ định Nội soi dạ dày trong nhiều trường hợp khác nhau.

Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường

Bạn nên đi khám nếu có các biểu hiện như:

• Đau vùng thượng vị kéo dài.
• Ợ hơi, ợ chua thường xuyên.
• Cảm giác nóng rát sau xương ức.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Chướng bụng, đầy hơi kéo dài.
• Khó nuốt hoặc nuốt đau.
• Ăn nhanh no.

Đây có thể là dấu hiệu của viêm dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc các bệnh lý nghiêm trọng hơn.

Xuất huyết tiêu hóa

Các biểu hiện như:

• Nôn ra máu.
• Đi ngoài phân đen.
• Thiếu máu không rõ nguyên nhân.

đều cần Nội soi dạ dày khẩn để xác định vị trí chảy máu và xử trí kịp thời.

Tầm soát ung thư dạ dày

Người trên 40 tuổi hoặc có các yếu tố nguy cơ nên thực hiện Nội soi dạ dày định kỳ để phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn đầu.

Những trường hợp cần cân nhắc hoặc trì hoãn nội soi

Mặc dù Nội soi dạ dày là thủ thuật an toàn, một số trường hợp cần được bác sĩ đánh giá kỹ trước khi thực hiện:

• Người đang bị nhồi máu cơ tim cấp.
• Suy hô hấp nặng.
• Rối loạn đông máu chưa được kiểm soát.
• Huyết áp quá cao hoặc quá thấp.
• Người không hợp tác do rối loạn ý thức.

Trong các trường hợp này, bác sĩ sẽ cân nhắc lợi ích và nguy cơ trước khi chỉ định.

Chuẩn bị trước khi nội soi dạ dày

Chuẩn bị đúng cách giúp Nội soi dạ dày diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác.

Nhịn ăn trước nội soi

Người bệnh cần:

• Nhịn ăn ít nhất 6–8 giờ.
• Không uống sữa hoặc nước có màu.
• Có thể uống một ít nước lọc trước thủ thuật theo hướng dẫn của bác sĩ.

Việc nhịn ăn giúp dạ dày trống, hạn chế nguy cơ hít sặc và giúp quan sát rõ niêm mạc.

Thông báo về thuốc đang sử dụng

Người bệnh cần báo với bác sĩ nếu đang dùng:

• Thuốc chống đông máu.
• Thuốc kháng kết tập tiểu cầu.
• Thuốc điều trị đái tháo đường.
• Thuốc điều trị tim mạch.

Bác sĩ sẽ hướng dẫn điều chỉnh nếu cần.

Khai báo tiền sử bệnh

Bao gồm:

• Dị ứng thuốc.
• Hen phế quản.
• Bệnh tim mạch.
• Tiền sử gây mê.

Thông tin đầy đủ giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp nội soi phù hợp.

Chuẩn bị tâm lý thoải mái

Nhiều người lo lắng trước khi Nội soi dạ dày, tuy nhiên đây là thủ thuật diễn ra nhanh, thường chỉ kéo dài khoảng 5–15 phút nếu không cần can thiệp.

Quy trình nội soi dạ dày an toàn

Nhịn ăn từ 6–8 giờ trước Nội soi dạ dày giúp quá trình thăm khám diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác

Bước 1: Thăm khám và tư vấn

Bác sĩ đánh giá triệu chứng, chỉ định nội soi và giải thích quy trình cho người bệnh.

Bước 2: Kiểm tra trước thủ thuật

Người bệnh được đo:

• Huyết áp.
• Mạch.
• Nồng độ oxy trong máu.

Nếu lựa chọn nội soi gây mê, bác sĩ gây mê sẽ khám và đánh giá tình trạng sức khỏe.

Bước 3: Tiến hành nội soi

Ống nội soi mềm được đưa nhẹ nhàng qua miệng xuống thực quản, dạ dày và tá tràng.

Hình ảnh được quan sát trực tiếp trên màn hình để phát hiện các tổn thương.

Nếu cần, bác sĩ sẽ:

• Sinh thiết.
• Lấy mẫu mô.
• Cắt polyp.
• Cầm máu.

Bước 4: Theo dõi sau nội soi

Sau khi hoàn thành Nội soi dạ dày, người bệnh được nghỉ ngơi và theo dõi trước khi ra về.

Nội soi dạ dày có đau không?

Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm.

Nội soi không gây mê

Người bệnh có thể cảm thấy:

• Buồn nôn.
• Khó chịu vùng họng.
• Cảm giác vướng khi đưa ống soi.

Tuy nhiên, cảm giác này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Nội soi có gây mê

Người bệnh sẽ ngủ trong suốt quá trình thực hiện và hầu như không cảm thấy đau hay khó chịu.

Hiện nay, Nội soi dạ dày có gây mê được nhiều người lựa chọn nhờ mang lại trải nghiệm nhẹ nhàng và thoải mái hơn.

Nội soi dạ dày có gây mê và không gây mê khác nhau như thế nào?

Việc lựa chọn phương pháp nào sẽ phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, nhu cầu của người bệnh và chỉ định của bác sĩ.

Nội soi dạ dày có thể phát hiện những bệnh gì?

Khám và Nội soi dạ dày định kỳ là biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm

Thông qua Nội soi dạ dày, bác sĩ có thể phát hiện:

Viêm thực quản

Đặc biệt trong bệnh trào ngược dạ dày – thực quản.

Viêm dạ dày

Đánh giá mức độ viêm, teo niêm mạc hoặc dị sản ruột.

Loét dạ dày – tá tràng

Xác định vị trí, kích thước và mức độ tổn thương.

Polyp dạ dày

Có thể cắt ngay trong quá trình nội soi nếu phù hợp.

Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)

Bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm HP.

Ung thư dạ dày

Đây là giá trị quan trọng nhất của Nội soi dạ dày, giúp phát hiện tổn thương ác tính ngay từ giai đoạn sớm.

Sau nội soi dạ dày cần lưu ý gì?

Sau khi Nội soi dạ dày, người bệnh nên:

Ăn uống đúng thời điểm

• Chờ hết tê họng (nếu có gây tê).
• Ăn thức ăn mềm, dễ tiêu trong ngày đầu.

Không lái xe sau gây mê

Nếu nội soi có gây mê, nên có người thân đưa về và không tự lái xe trong ngày.

Tuân thủ đơn thuốc

Nếu bác sĩ kê thuốc điều trị hoặc thuốc diệt HP, cần dùng đúng hướng dẫn.

Theo dõi dấu hiệu bất thường

Liên hệ ngay với cơ sở y tế nếu có:

• Đau bụng dữ dội.
• Nôn ra máu.
• Sốt cao.
• Khó thở.
• Đi ngoài phân đen nhiều.

Bao lâu nên nội soi dạ dày một lần?

Tần suất nội soi dạ dày phụ thuộc vào từng đối tượng.

• Người khỏe mạnh có nguy cơ trung bình: theo chỉ định của bác sĩ khi có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ.
• Người có viêm teo dạ dày, dị sản ruột hoặc polyp: nội soi theo lịch hẹn để theo dõi.
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày hoặc nhiễm HP kéo dài: cần được theo dõi định kỳ.

Bác sĩ sẽ xây dựng lịch nội soi phù hợp dựa trên kết quả thăm khám và các yếu tố nguy cơ.

Câu hỏi thường gặp

Nội soi dạ dày mất bao lâu?

Thông thường từ 5–15 phút nếu chỉ thăm khám. Nếu kết hợp cắt polyp hoặc sinh thiết, thời gian có thể kéo dài hơn.

Nội soi dạ dày có phát hiện vi khuẩn HP không?

Có. Bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết hoặc thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt để phát hiện HP.

Nội soi dạ dày có nguy hiểm không?

Đây là thủ thuật an toàn khi được thực hiện tại cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị và đội ngũ chuyên môn. Biến chứng nghiêm trọng rất hiếm gặp.

Sau nội soi có cần nghỉ làm không?

Nếu nội soi không gây mê, đa số người bệnh có thể sinh hoạt bình thường sau thủ thuật. Nếu gây mê, nên nghỉ ngơi trong ngày.

Ai nên nội soi dạ dày định kỳ?

Người có triệu chứng kéo dài, tiền sử viêm loét dạ dày, nhiễm HP, tiền sử gia đình ung thư dạ dày hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên được bác sĩ tư vấn lịch nội soi phù hợp.

Kết luận

Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán hiện đại, an toàn và có giá trị cao trong việc phát hiện sớm các bệnh lý thực quản, dạ dày và tá tràng. Chuẩn bị đúng trước thủ thuật, thực hiện tại cơ sở y tế uy tín và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp quá trình nội soi diễn ra thuận lợi, mang lại kết quả chính xác.

Đặc biệt, với những người có triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, Nội soi dạ dày không chỉ giúp chẩn đoán bệnh mà còn góp phần phát hiện sớm ung thư dạ dày, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng.

Nếu bạn đang gặp các vấn đề về đường tiêu hóa hoặc cần tư vấn về Nội soi dạ dày, hãy đến Bệnh viện Đa khoa Gia Định để được thăm khám, chỉ định phù hợp và chăm sóc bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống nội soi hiện đại.