NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ VIÊM TIỂU PHẾ QUẢN

Viêm tiểu phế quản là gì ?

• Viêm tiểu phế quản là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới do tác nhân vi rút ảnh hưởng đến các “tiểu phế quản”, thường gặp là vi rút hợp bào hô hấp (RSV).
• Các tiểu phế quản là những ống nhỏ, phân nhánh mang không khí vào và ra khỏi phổi. Khi những ống này bị viêm, chúng sưng lên và chứa đầy dịch nhầy dẫn đến bé bị khò khè, khó thở.
• Viêm tiểu phế quản thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi.
• Ở hầu hết trẻ em, viêm tiểu phế quản sẽ tự khỏi. Nhưng một số trẻ bị viêm tiểu phế quản nặng cần được bác sĩ thăm khám và nhập viện.

RSV là gì ?

RSV là viết tắt của “Respiratory syncytial virus” (vi rút hợp bào hô hấp). Nó là nguyên nhân phổ biến nhất của viêm tiểu phế quản.

Triệu chứng của viêm tiểu phế quản

Viêm tiểu phế quản thường xảy ra sau các triệu chứng cảm lạnh thông thường từ 1 – 3 ngày:

• Nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi
• Ho nhẹ
• Sốt ( ≥38°C)
• Bú kém

Khi viêm tiểu phế quản tiến triển, các triệu chứng khác có thể bao gồm:

• Thở nhanh hơn bình thường, khó thở hoặc thở co lõm ngực.
• Các cơn ngưng thở có thể kéo dài hơn 15 hoặc 20 giây.
• Thở khò khè, thường kéo dài khoảng 7 ngày hoặc lâu hơn.
• Ho nhiều có thể kéo dài 14 ngày hoặc lâu hơn.
• Bú kém hoặc bỏ bú.

Khi nào tôi nên đưa trẻ đi khám bác sĩ ?

Nhiều trẻ bị viêm tiểu phế quản không cần đến bác sĩ nếu phụ huynh có thể . Nhưng phụ huynh nên theo dõi một số triệu chứng quan trọng.

Đưa trẻ đến khám bác sĩ nếu trẻ:

• Thở nhanh, thở co lõm ngực hoặc co kéo liên sườn:
  • < 2 tháng: nhịp thở ≥ 60 lần/ phút
  • 2 – 12 tháng: nhịp thở ≥ 50 lần/phút
  • 1- 5 tuổi: nhịp thở ≥ 40 lần/phút.
• Cánh mũi của trẻ phồng lên khi hít vào (phập phồng cánh mũi).
• Trẻ < 3 tháng tuổi bị sốt (≥ 38°C) hoặc trẻ > 3 tháng tuổi và bị sốt (≥ 38°C) hơn 3 ngày.
• Tiểu ít (ít bị ướt tã hơn bình thường).
• Phụ huynh lo lắng về tình trạng của trẻ.

Đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu trẻ (cấp cứu):

• Ngừng thở
• Tím tái
• Rất khó thở
• Thở rên
• Kích thích, li bì
• Biểu hiện sốc: bứt rứt, vã mồ hôi, lạnh chi, nhịp tim nhanh,…

Trẻ có cần làm xét nghiệm hay không ?

Việc làm xét nghiệm cho trẻ tùy thuộc vào mức độ nặng của bệnh và chỉ định của bác sĩ.

Viêm tiểu phế quản được đều trị như thế nào ?

Các phương pháp điều trị chính cho bệnh viêm tiểu phế quản:

• Làm thông thoáng đường thở
• Hỗ trợ giúp thở khi trẻ không tự thở tốt
• Cung cấp oxy khi cần thiết.
• Điều trị chống sốc nếu trẻ bị sốc.
• Điều trị các biến chứng suy hô hấp (nếu có)
• Cung cấp đầy đủ nước và dinh dưỡng
• Điều trị triệu chứng (sốt, ho, nghẹt mũi… bằng những thuốc an toàn)
• Viêm tiểu phế quản là do vi-rút gây ra và thuốc kháng sinh không có tác dụng với vi-rút. Tuy nhiên bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh nếu nghi ngờ bội nhiễm vi khuẩn (giống điều trị viêm phổi).

 Chăm sóc trẻ viêm tiểu phế quản tại nhà như thế nào ?

Dưới đây là một số điều phụ huynh có thể làm:

• Cung cấp đầy đủ nước và dinh dưỡng cho trẻ.
• Nếu trẻ sốt ≥ 38⁰5C: cho trẻ uống acetaminophen(paracetamol đơn chất), liều dùng 10 -15 mg/kg cân nặng, cách nhau ít nhất 4 – 6 giờ, tối đa 4 lần/ngày). Không dùng ibuprofen khi chưa loại trừ sốt xuất huyết. Không dùng aspirin .
• Nhỏ mũi/ xịt mũi bằng những dung dịch an toàn (nước muối sinh lý, nước biển sâu).
• Kê đầu trẻ lên gối nếu trẻ trên 1 tuổi.
• Ngủ cùng phòng với trẻ để tiện theo dõi dấu hiệu khó thở của trẻ.
• Không cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá.

Nếu các triệu chứng của trẻ không cải thiện hoặc xấu hơn hãy đưa trẻ đi khám.

 Phòng ngừa viêm tiểu phế quản

Việc phòng ngừa vi rút gây bệnh viêm tiểu phế quản tương tự như việc phòng ngừa vi rút gây bệnh COVID-19.

Những việc có thể làm:

• Rửa tay của bạn và tay của trẻ thường xuyên bằng xà phòng và nước, hoặc sử dụng chất khử trùng tay chứa cồn.
• Dạy trẻ che miệng khi ho hoặc hắc hơi.
• Cho trẻ đeo khẩu trang (nếu được)
• Không dùng chung ly, cốc hoặc đồ dùng.
• Làm sạch những thứ được chạm vào nhiều, chẳng hạn như bàn ghế, đồ chơi, bồn rửa, vòi, tay nắm cửa, điện thoại, điều khiển từ xa và công tắc đèn…
• Tránh xa những người bị bệnh hô hấp.
• Đảm bảo rằng trẻ được tiêm tất cả các loại vắc-xin được khuyến nghị, bao gồm cả vắc-xin cúm.

 Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa Gia Định

• Khoa nhi tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định là địa chỉ tiếp nhận và thăm khám các bệnh lý nội nhi như hô hấp, tiêu hóa, dinh dưỡng, nhiễm… Với cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại, cùng với sự tận tâm của các bác sĩ chuyên khoa Nhi giàu kinh nghiệm chuyên môn sẽ giúp việc thăm khám không còn là nỗi trăn trở của các bậc phụ huynh.
• Phòng khám nhi hoạt động từ thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, buổi sáng từ 7h30 đến 12h, buổi chiều từ 13h đến 16h30.
• Địa chỉ bệnh viện: 425-427-429 Nơ Trang Long, Phường 13, Quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh. ĐT: 02835124688.

Tác giả bài viết: Bác sĩ CKI. Kiên Tấn Hiếu và chỉnh sửa: Bác sĩ CKII. Nguyễn Phước Trương Nhật Phương.