Đóng đinh nội tủy dưới màn hình tăng sáng giúp cụ bà U90 sớm vận động trở lại sau gãy xương tại BVĐK Gia Định

Phẫu thuật đóng đinh nội tuỷ – Một cụ bà gần 90 tuổi, suy kiệt, ăn uống kém, sau té ngã được điều trị tại nhà nhưng không cải thiện, khi đến BVĐK Gia Định đã ở trong tình trạng “da bọc xương”, sắp loét vùng cùng cụt và được phát hiện gãy xương. Nhờ kỹ thuật đóng đinh nội tủy (IM nail) dưới màn hình tăng sáng và phác đồ phục hồi sớm sau phẫu thuật (ERAS), cụ đã được phẫu thuật an toàn, giảm đau tốt và sớm được tập vận động trở lại.

Hành trình đến bệnh viện: từ điều trị tại nhà đến nguy cơ suy kiệt

Cụ bà N.T.A.L., 90 tuổi, trú tại miền Tây có nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, bệnh tim (cụ thể là suy tim, rung nhĩ, bệnh tim thiếu máu cục bộ) mạch, ăn uống kém kéo dài.

Khoảng một tuần trước khi nhập viện, cụ bị té ngã. Gia đình lo lắng mời bác sĩ đến khám tại nhà, kê thuốc uống và truyền dịch. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi, đặc biệt là người đã gầy yếu, suy kiệt, té ngã kèm đau vùng hông, đùi luôn là dấu hiệu cảnh báo gãy xương, cần chụp phim kiểm tra tại cơ sở y tế, không nên chỉ xử trí tại nhà.

May mắn là một người quen đã từng điều trị tại BVĐK Gia Định đã thuyết phục và phối hợp cùng gia đình đưa cụ đến bệnh viện.

Khi tiếp nhận, các bác sĩ ghi nhận:

• Thể trạng suy kiệt rõ, da bọc xương.
• Vùng mông có nguy cơ loét tỳ đè do nằm lâu.
• Cụ ứ đọng đờm nhớt vùng họng, tăng nguy cơ viêm phổi hít.
• Chụp X-quang cho thấy cụ bị gãy xương, định vị vùng gãy phù hợp với cơ chế té ngã ở người cao tuổi (gãy vùng liên mấu chuyển xương đùi là một dạng rất thường gặp).

Với tình trạng này, nếu tiếp tục nằm bất động, cụ đối diện hàng loạt biến chứng:

• Viêm phổi do ứ đọng đờm.
• Loét tỳ đè vùng cùng cụt, mông.
• Huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi.
• Đau kéo dài, suy kiệt hơn, dễ dẫn đến tử vong.

Sau khi được bác sĩ giải thích kỹ về tình trạng bệnh và hướng điều trị, gia đình đã đồng ý lựa chọn phẫu thuật đóng đinh nội tủy để cố định đoạn xương gãy, giúp cụ có cơ hội giảm đau, sớm ngồi dậy và tập vận động trở lại.

Phẫu thuật đóng đinh nội tủy dưới màn hình tăng sáng – mổ ít xâm lấn, rút ngắn thời gian phẫu thuật

Ca phẫu thuật đóng đinh nội tuỷ cho cụ bà U90 được thực hiện bởi BS Toàn cùng ê-kíp phẫu thuật Chấn thương Chỉnh hình BVĐK Gia Định.

Điểm đặc biệt của ca phẫu thuật đóng đinh nội tuỷ:

• Người bệnh không gây mê, phương pháp vô cảm là gây tê thần kinh ngoại biên và an thần mức độ trung bình.
• Thời gian phẫu thuật chỉ khoảng 1 giờ, trong khi thông thường có thể kéo dài 3-4 giờ với các trường hợp phức tạp hoặc cơ sở chưa tối ưu quy trình.
• Phẫu thuật đóng đinh nội tuỷ được tiến hành dưới màn hình tăng sáng (C-arm), giúp bác sĩ:
  • Quan sát trực tiếp vị trí gãy xương trên màn hình.
  • Nắn chỉnh trục xương chính xác.
  • Đưa đinh nội tủy vào đúng vị trí, không cần mở rộng ổ gãy.

Phẫu thuật đóng đinh nội tủy cho gãy xương liên mấu chuyển dưới màn hình tăng sáng là một kỹ thuật:

• Ít xâm lấn: đường rạch da nhỏ, hạn chế tổn thương phần mềm.
• Không mở rộng ổ gãy: bảo tồn ổ gãy, ít phá huỷ mô.
• Giảm mất máu: rất quan trọng ở người lớn tuổi, có bệnh tim mạch, thể trạng kém.
• Thời gian phẫu thuật đóng đinh nội tuỷ ngắn: giảm rủi ro liên quan đến gây mê, đặc biệt ở người cao tuổi.
• Cố định vững chắc, tạo điều kiện cho bệnh nhân:
  • Sớm ngồi dậy.
  • Tập phục hồi chức năng.
  • Giảm nguy cơ biến chứng do nằm lâu.

Sau khi đặt đinh, ê-kíp kiểm tra lại bằng hình ảnh X-quang trong mổ, đánh giá trục xương và vị trí đinh nội tủy, đảm bảo đoạn xương gãy đã được cố định tốt.

Hồi sức sau mổ: chăm sóc toàn diện, áp dụng phác đồ ERAS cho người cao tuổi

Với bệnh nhân lớn tuổi, nhất là người suy kiệt, có nhiều bệnh nền, thành công không chỉ nằm ở ca mổ mà còn ở giai đoạn hồi sức, chăm sóc sau mổ.

Tại BVĐK Gia Định, cụ được:

• Theo dõi sát về dinh dưỡng:
  • Đánh giá tình trạng dinh dưỡng.
  • Bổ sung chế độ ăn phù hợp, đảm bảo năng lượng và protein.
• Kiểm soát đau tốt: giúp cụ có thể ho, thở sâu, tập vận động mà không quá sợ đau, hạn chế nguy cơ viêm phổi, ứ đọng đờm.
• Theo dõi tình trạng an thần và tri giác, đặc biệt lưu ý:
  • Nguy cơ rối loạn thần kinh sau mổ (lú lẫn, kích động, mê sảng sau phẫu thuật ở người già).
• Chăm sóc da và phòng loét tỳ đè: thay đổi tư thế, chăm sóc vùng tỳ đè, sử dụng nệm hỗ trợ nếu cần.
• Phối hợp với đội ngũ phục hồi chức năng:
  • Tập vận động thụ động, chủ động phù hợp với sức cụ.
  • Hướng dẫn gia đình cách hỗ trợ cụ sau xuất viện.

Toàn bộ quá trình được triển khai theo định hướng “Phục hồi sớm sau phẫu thuật – ERAS (Enhanced Recovery After Surgery)”, với mục tiêu:

• Giảm thời gian nằm viện.
• Giảm biến chứng sau mổ.
• Nâng cao chất lượng cuộc sống, đặc biệt ở người cao tuổi.

Thông điệp cho gia đình có người cao tuổi: không xem nhẹ té ngã

Từ câu chuyện của cụ L., có một số “bài học” quan trọng:

• Ở người lớn tuổi, té ngã kèm đau vùng hông, đùi, không đứng dậy được bình thường phải xem là cấp cứu chấn thương, cần chụp X-quang, không nên chỉ điều trị tại nhà.
• Càng để lâu, nguy cơ càng cao: viêm phổi, loét tỳ đè, huyết khối, suy kiệt…
• Các kỹ thuật phẫu thuật hiện đại như đóng đinh nội tủy dưới màn hình tăng sáng giúp:
  • Rút ngắn thời gian mổ.
  • Giảm mất máu.
  • Tạo điều kiện cho người bệnh sớm vận động, đặc biệt phù hợp cho người cao tuổi có nhiều bệnh nền.

BVĐK Gia Định nơi đồng hành cùng người cao tuổi sau té ngã và gãy xương

Tại BVĐK Gia Định, người bệnh gãy xương – đặc biệt là người cao tuổi – được tiếp cận:

• Đội ngũ bác sĩ Chấn thương Chỉnh hình có kinh nghiệm trong phẫu thuật xương khớp ở người già.
• Trang thiết bị hiện đại, trong đó có màn hình tăng sáng hỗ trợ mổ ít xâm lấn.
• Quy trình chăm sóc đa chuyên khoa: Chấn thương chỉnh hình – Gây mê hồi sức – Dinh dưỡng – Phục hồi chức năng, hướng đến mục tiêu giảm đau – sớm vận động – giảm biến chứng – nâng cao chất lượng sống.

Khi người thân lớn tuổi bị té ngã, đau vùng hông/đùi, khó đứng dậy, bạn nên đưa đến bệnh viện sớm để được thăm khám và chẩn đoán chính xác, tránh chần chừ điều trị tại nhà kéo dài.