BỆNH TIỂU ĐƯỜNG: 7 DẤU HIỆU SỚM CẢNH BÁO

Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) là bệnh lý chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài. Bệnh có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan nếu không được phát hiện và kiểm soát phù hợp.

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường

Điều đáng lưu ý là bệnh tiểu đường type 2 thường tiến triển âm thầm. Các triệu chứng ban đầu có thể nhẹ, không điển hình hoặc thậm chí không xuất hiện trong thời gian dài. Vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đi kiểm tra sức khỏe hoặc khi đã xuất hiện các vấn đề liên quan đến mắt, thần kinh, thận, tim mạch,…

Tuy nhiên, một số thay đổi của cơ thể vẫn có thể là dấu hiệu sớm bệnh tiểu đường. Nếu nhận thấy những biểu hiện dưới đây kéo dài hoặc xuất hiện đồng thời, bạn nên chủ động kiểm tra đường huyết thay vì tự theo dõi tại nhà.

Khát nước nhiều hơn bình thường, thường xuyên khô miệng

Một trong những biểu hiện dễ nhận biết khi đường huyết tăng là cảm giác khát nước nhiều và thường xuyên hơn.

Khát nước nhiều hơn bình thường

Khi glucose trong máu tăng cao, thận phải tăng cường đào thải glucose qua nước tiểu. Quá trình này có thể làm cơ thể mất nhiều nước hơn, từ đó kích thích cảm giác khát. Người bệnh có thể cảm thấy khô miệng, uống nước nhiều nhưng vẫn nhanh khát trở lại.

Nếu tình trạng khát nước xuất hiện bất thường, kéo dài mà không liên quan đến thời tiết nóng, vận động nhiều hoặc chế độ ăn mặn, đây là dấu hiệu không nên bỏ qua. Khát nhiều là một trong những triệu chứng điển hình của tăng đường huyết.

Đi tiểu nhiều lần, đặc biệt là tiểu đêm

Đi tiểu nhiều hơn bình thường thường đi kèm với tình trạng khát nước.

Khi lượng glucose trong máu vượt quá khả năng tái hấp thu của thận, glucose được đào thải qua nước tiểu và kéo theo nước, khiến lượng nước tiểu tăng lên. Người bệnh có thể nhận thấy mình đi tiểu nhiều lần trong ngày hoặc phải thức dậy nhiều lần vào ban đêm để đi tiểu.

Nếu đây là thay đổi mới xuất hiện và kéo dài, đặc biệt khi đi kèm khát nhiều hoặc khô miệng, bạn nên kiểm tra đường huyết để tìm nguyên nhân.

Thường xuyên mệt mỏi, thiếu năng lượng

Mệt mỏi kéo dài cũng có thể là một dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường.

Glucose là nguồn năng lượng quan trọng của cơ thể. Khi insulin không hoạt động hiệu quả hoặc cơ thể không có đủ insulin, glucose khó được đưa vào tế bào để sử dụng. Vì vậy, dù vẫn ăn uống bình thường, cơ thể có thể không sử dụng glucose hiệu quả và xuất hiện cảm giác mệt mỏi, uể oải, thiếu năng lượng.

Tình trạng này dễ bị nhầm với thiếu ngủ, áp lực công việc hoặc sinh hoạt không điều độ. Tuy nhiên, nếu mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân và đi kèm khát nước, tiểu nhiều, sụt cân hoặc nhìn mờ, bạn nên chủ động kiểm tra sức khỏe. Mệt mỏi là một trong những triệu chứng được ghi nhận ở người mắc đái tháo đường.

Sụt cân không chủ ý

Nếu cân nặng giảm đáng kể mà không thay đổi chế độ ăn hoặc tăng cường vận động, đây là dấu hiệu cần được lưu ý.

Sụt cân không chủ ý

Khi glucose không được tế bào sử dụng hiệu quả, cơ thể có thể chuyển sang sử dụng các nguồn năng lượng khác, trong đó có chất béo. Điều này có thể dẫn đến giảm cân ngoài ý muốn.

Sụt cân có thể xuất hiện trong cả bệnh tiểu đường type 1 và type 2, nhưng thường được chú ý rõ hơn khi tình trạng tăng đường huyết diễn ra đáng kể. Vì vậy, giảm cân không giải thích được nguyên nhân không nên chỉ được xem là dấu hiệu “ăn uống kém” hay “căng thẳng”.

Nhìn mờ hoặc thị lực thay đổi bất thường

Nhìn mờ có thể là một biểu hiện liên quan đến tình trạng đường huyết tăng.

Sự thay đổi đường huyết có thể làm thay đổi lượng dịch trong các mô của mắt, từ đó ảnh hưởng đến khả năng hội tụ của mắt và gây nhìn mờ. Ở một số trường hợp, thị lực có thể thay đổi theo mức đường huyết.

Tuy nhiên, nhìn mờ có rất nhiều nguyên nhân khác nhau và không thể dựa vào triệu chứng này để kết luận mắc bệnh tiểu đường. Nếu tình trạng xuất hiện bất thường, tái diễn hoặc kéo dài, người bệnh nên được thăm khám và kiểm tra đường huyết. WHO cũng liệt kê nhìn mờ trong nhóm triệu chứng thường gặp của bệnh tiểu đường.

Vết trầy xước, vết thương lâu lành hoặc dễ nhiễm trùng

Một dấu hiệu khác có thể xuất hiện ở người có đường huyết cao kéo dài là vết thương lâu lành.

Tăng đường huyết trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến mạch máu và hệ thần kinh, đồng thời làm suy giảm khả năng bảo vệ cơ thể trước nhiễm trùng. Vì vậy, các vết cắt hoặc tổn thương trên da có thể mất nhiều thời gian hơn để hồi phục và dễ gặp tình trạng nhiễm trùng.

Nếu bạn nhận thấy những vết thương nhỏ thường mất nhiều thời gian để lành, thường xuyên tái phát nhiễm trùng hoặc có nhiễm nấm nhiều lần, đặc biệt khi đi kèm các dấu hiệu khác của tăng đường huyết, nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Tê bì, châm chích ở tay chân hoặc nhiễm nấm tái diễn

Tê, châm chích, nóng rát ở bàn chân hoặc bàn tay có thể liên quan đến tổn thương thần kinh do đường huyết tăng kéo dài. Biểu hiện thường được cảm nhận rõ ở các đầu ngón hoặc bàn chân và có thể gây khó chịu hơn vào ban đêm.

Bên cạnh đó, người có đường huyết cao cũng có thể dễ gặp nhiễm nấm, đặc biệt tại những vùng da ấm và ẩm như các nếp gấp hoặc vùng sinh dục. Nhiễm nấm tái diễn không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh tiểu đường, nhưng nếu xuất hiện cùng các dấu hiệu khác như khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi hoặc sụt cân, bạn nên được kiểm tra.

Có phải xuất hiện 1 trong 7 dấu hiệu trên là mắc bệnh tiểu đường?

Các dấu hiệu trên chỉ mang tính chất cảnh báo và không đủ để chẩn đoán bệnh tiểu đường. Nhiều triệu chứng có thể xuất hiện trong những bệnh lý hoặc tình trạng sức khỏe khác.

Đặc biệt với tiểu đường type 2, người bệnh có thể không nhận thấy triệu chứng rõ ràng trong nhiều năm. Vì vậy, không có triệu chứng không đồng nghĩa với việc chắc chắn không mắc bệnh.

Để xác định có mắc bệnh hay không, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm phù hợp như:

• Đường huyết lúc đói (FPG): đo glucose máu sau một khoảng thời gian nhịn ăn theo hướng dẫn.
• HbA1c: phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2 – 3 tháng trước đó.
• Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT): đánh giá khả năng xử lý glucose của cơ thể sau khi uống dung dịch glucose.
• Đường huyết tương bất kỳ: có thể được thực hiện tùy tình trạng và triệu chứng của người bệnh.

Việc lựa chọn xét nghiệm và diễn giải kết quả cần được thực hiện dựa trên tình trạng cụ thể của từng người. Vì vậy, nếu có yếu tố nguy cơ hoặc nhận thấy các dấu hiệu bất thường, bạn nên chủ động thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định để được bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe và tư vấn hướng kiểm tra phù hợp.

Khi nào nên đi khám và kiểm tra đường huyết?

Bạn nên chủ động thăm khám nếu:

• Khát nước và đi tiểu nhiều bất thường kéo dài.
• Sụt cân không chủ ý.
• Thường xuyên mệt mỏi mà không rõ nguyên nhân.
• Thị lực thay đổi hoặc nhìn mờ.
• Vết thương lâu lành, nhiễm trùng hoặc nhiễm nấm tái diễn.
• Xuất hiện tê bì, châm chích ở tay chân.
• Có nhiều yếu tố nguy cơ mắc đái tháo đường nhưng chưa từng kiểm tra đường huyết.

Đặc biệt, nếu xuất hiện khát nhiều, tiểu nhiều kèm đau bụng, buồn nôn/nôn, thở nhanh hoặc sâu, lơ mơ, đây có thể là biểu hiện của tình trạng tăng đường huyết nghiêm trọng và cần được đánh giá y tế sớm.

Phát hiện sớm bệnh tiểu đường có ý nghĩa gì?

Tiểu đường không chỉ liên quan đến lượng đường trong máu. Nếu đường huyết tăng kéo dài và không được kiểm soát, bệnh có thể gây tổn thương mạch máu và thần kinh, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến tim mạch, mắt, thận và hệ thần kinh.

Do đó, nhận biết những thay đổi bất thường của cơ thể là bước đầu tiên. Quan trọng hơn là kiểm tra đường huyết và thực hiện thăm khám khi có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng nghi ngờ.

Đừng chờ đến khi cơ thể xuất hiện những triệu chứng rõ rệt mới quan tâm đến đường huyết. Kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường và có hướng theo dõi, điều chỉnh phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về dấu hiệu bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường giai đoạn đầu có triệu chứng không?

Có thể có hoặc không. Đặc biệt, tiểu đường type 2 thường diễn tiến âm thầm và nhiều người không nhận thấy triệu chứng trong thời gian dài. Một số trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi thực hiện xét nghiệm đường huyết hoặc kiểm tra sức khỏe vì một vấn đề khác.

Khát nước và đi tiểu nhiều có chắc chắn là bệnh tiểu đường không?

Không. Khát nước và tiểu nhiều có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, nếu hai biểu hiện này xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm sụt cân, mệt mỏi, nhìn mờ,…bạn nên kiểm tra đường huyết để xác định nguyên nhân.

Người gầy có mắc bệnh tiểu đường không?

Có. Tiểu đường không chỉ xảy ra ở người thừa cân hoặc béo phì. Nhiều yếu tố khác có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh, vì vậy không nên dựa vào vóc dáng để loại trừ khả năng mắc tiểu đường.

Có thể tự nhận biết mình mắc tiểu đường tại nhà không?

Các triệu chứng chỉ giúp nhận biết nguy cơ và không thể thay thế chẩn đoán y khoa. Để xác định tình trạng đường huyết, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm phù hợp và được bác sĩ đánh giá kết quả trong bối cảnh sức khỏe cụ thể.

Kết luận

7 dấu hiệu sớm bệnh tiểu đường gồm khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, mệt mỏi kéo dài, sụt cân không chủ ý, nhìn mờ, vết thương lâu lành và tê bì tay chân hoặc nhiễm nấm tái diễn.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là tiểu đường type 2 có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, thay vì chờ cơ thể xuất hiện nhiều dấu hiệu cùng lúc, những người có yếu tố nguy cơ nên chủ động kiểm tra đường huyết định kỳ.

Nếu bạn đang nhận thấy những thay đổi bất thường kể trên, hãy đến khoa nội – nhi để được bác sĩ thăm khám và chỉ định xét nghiệm phù hợp. Phát hiện sớm giúp bạn có cơ hội kiểm soát bệnh tốt hơn và chủ động bảo vệ sức khỏe lâu dài.