Cườm mắt: Phân biệt cườm khô và cườm nước, cách điều trị

Cườm mắt là một trong những bệnh lý nguy hiểm hàng đầu về mắt, có thể gây mất thị lực không hồi phục nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Điều đáng lo ngại là cườm mắt thường tiến triển âm thầm, đặc biệt ở giai đoạn sớm, khiến nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi thị lực đã suy giảm nghiêm trọng.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đúng về cườm mắt, phân biệt cườm khô – cườm nước và các phương pháp điều trị hiện nay để chủ động bảo vệ thị lực lâu dài.

Cườm mắt là một trong những bệnh lý về mắt rất phổ biến đặc biệt là ở người cao tuổi

Cườm mắt là gì?

Cườm mắt (tên y khoa: glôcôm) là nhóm bệnh lý gây tổn thương dây thần kinh thị giác, thường liên quan đến tình trạng tăng áp lực nội nhãn. Dây thần kinh thị giác có nhiệm vụ truyền hình ảnh từ mắt lên não, vì vậy khi bị tổn thương, thị lực sẽ suy giảm vĩnh viễn.

Điểm đặc biệt nguy hiểm của cườm mắt là:

• Tổn thương xảy ra không thể phục hồi
• Bệnh tiến triển từ từ, không đau
• Thị lực mất dần từ ngoại vi vào trung tâm

=> Khi người bệnh nhận ra thị lực giảm rõ rệt thì dây thần kinh thị giác đã bị tổn thương đáng kể

Vì sao cườm mắt nguy hiểm?

Cườm mắt được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục vì:

• Bệnh diễn tiến âm thầm, khó phát hiện sớm
• Không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu
• Thị lực đã mất không thể phục hồi bằng thuốc hay phẫu thuật
• Nếu không điều trị, có thể dẫn đến mù hoàn toàn

=> Chính vì vậy, tầm soát cườm mắt định kỳ đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ thị lực

Phân biệt cườm khô và cườm nước

Các triệu chứng của cườm khô khác hoàn toàn với cườm nước

Trong các dạng cườm mắt, cườm khô và cườm nước là hai loại phổ biến nhất và có cơ chế bệnh khác nhau rõ rệt.

Cườm khô (Glôcôm góc mở)

Cườm khô là dạng thường gặp nhất, chiếm khoảng 70–80% các trường hợp cườm mắt. 

Cơ chế bệnh

• Góc tiền phòng mở bình thường
• Dòng thoát thủy dịch bị cản trở từ từ
• Áp lực nội nhãn tăng chậm theo thời gian
• Dây thần kinh thị giác bị tổn thương âm thầm

Triệu chứng

• Hầu như không có triệu chứng sớm
• Giảm thị lực ngoại vi từ từ
• Tầm nhìn thu hẹp dần (nhìn như qua ống)

Cườm nước (Glôcôm góc đóng)

Cườm nước ít gặp hơn nhưng lại nguy hiểm và cấp tính hơn nhiều so với cườm khô.

Cơ chế bệnh

• Góc tiền phòng bị đóng hoặc hẹp
• Thủy dịch không thoát ra ngoài được
• Áp lực nội nhãn tăng đột ngột và rất cao

Triệu chứng

• Đau nhức mắt dữ dội
• Nhức đầu, buồn nôn, nôn ói
• Mắt đỏ, nhìn mờ
• Nhìn thấy quầng sáng quanh đèn

=> Cơn cườm nước cấp là cấp cứu nhãn khoa, có thể gây mù chỉ sau vài giờ nếu không điều trị kịp thời

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây cườm mắt

Cườm mắt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm yếu tố tuổi tác và bệnh lý đi kèm

Cườm mắt có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ kết hợp:

• Tuổi trên 40
• Tiền sử gia đình có người bị cườm mắt
• Tăng nhãn áp kéo dài
• Cận thị nặng hoặc viễn thị nặng
• Đái tháo đường, tăng huyết áp
• Sử dụng corticoid kéo dài
• Chấn thương hoặc phẫu thuật mắt

Triệu chứng cườm mắt theo từng loại

Cườm mắt không phải lúc nào cũng gây đau hay khó chịu rõ rệt. Ở nhiều trường hợp, bệnh diễn tiến lặng lẽ trong thời gian dài. Vì vậy, việc nắm rõ các triệu chứng thường gặp của cườm mắt sẽ giúp bạn không chủ quan trước những thay đổi nhỏ của đôi mắt. Một số triệu chứng chung bao gồm:

• Nhìn mờ
• Thu hẹp tầm nhìn
• Giảm thị lực không rõ nguyên nhân
• Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm
• Đau mắt dữ dội
• Nhìn mờ đột ngột
• Nhìn thấy quầng sáng
• Nhức đầu kèm buồn nôn

=> Khi có các dấu hiệu này, cần đi khám mắt ngay lập tức.

Cườm mắt có chữa được không?

Cườm mắt không thể chữa khỏi hoàn toàn, vì tổn thương thần kinh thị giác là vĩnh viễn

Mục tiêu điều trị là:

• Giảm áp lực nội nhãn
• Ngăn bệnh tiến triển
• Bảo tồn thị lực còn lại
• Điều trị càng sớm, khả năng giữ thị lực càng cao

Các phương pháp điều trị cườm mắt hiện nay

Cườm mắt thường xuất hiện âm thầm nhưng tiến triển nhanh nếu không được kiểm soát

Điều trị bằng thuốc

• Thuốc nhỏ mắt giảm nhãn áp
• Cần sử dụng đúng liều – đúng giờ – lâu dài

Điều trị bằng laser

• Tạo đường thoát thủy dịch
• Áp dụng cho nhiều trường hợp cườm mắt

Phẫu thuật

• Khi thuốc và laser không hiệu quả
• Tạo đường dẫn lưu mới để giảm nhãn áp

Phòng ngừa và kiểm soát cườm mắt

• Khám mắt định kỳ từ 40 tuổi
• Đo nhãn áp, soi đáy mắt
• Không tự ý dùng thuốc chứa corticoid
• Kiểm soát tốt bệnh nền
• Tuân thủ điều trị suốt đời nếu đã mắc cườm mắt

Làm gì sau khi điều trị cườm mắt?

Chăm sóc đúng cách sau điều trị cườm mắt đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp mắt hồi phục nhanh hơn, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Để đạt hiệu quả điều trị tối ưu, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt lưu ý những vấn đề sau:

• Duy trì sinh hoạt điều độ, lành mạnh: Uống đủ nước, ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tăng cường rau xanh và vitamin, ngủ đủ giấc để nâng cao sức đề kháng và hỗ trợ quá trình phục hồi của mắt.

• Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Nhỏ mắt và uống thuốc đúng liều, đúng thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm giảm khô rát, viêm đau và ngăn ngừa biến chứng. Tuyệt đối không tự ý mua hoặc sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định y tế.

• Hạn chế hoạt động gây áp lực lên mắt trong giai đoạn đầu: Tránh sử dụng thiết bị điện tử, đọc sách, xem báo, lái xe, tập luyện cường độ cao hoặc làm việc nặng để mắt có thời gian nghỉ ngơi và hồi phục.

• Tư thế ngủ phù hợp: Nên nằm ngửa khi ngủ, tránh nằm nghiêng hoặc nằm sấp; đồng thời đeo miếng che mắt để hạn chế va chạm, tránh vô tình làm tổn thương mắt trong lúc ngủ.

• Nghỉ ngơi hợp lý: Dành nhiều thời gian nghỉ ngơi nhưng không nên nằm bất động quá lâu. Người bệnh có thể đi lại nhẹ nhàng, tập các bài dưỡng sinh hoặc yoga đơn giản để duy trì sức khỏe tổng thể.

• Bảo vệ mắt khi ra ngoài: Đeo kính bảo hộ để hạn chế tác động của tia UV, khói bụi và các tác nhân gây kích ứng từ môi trường.

• Tránh tuyệt đối các thói quen có hại cho mắt: Không đưa tay chạm, dụi hay gãi mắt; không trang điểm hoặc sử dụng mỹ phẩm vùng mắt; không đeo kính áp tròng cho đến khi được bác sĩ cho phép.

• Không tắm, bơi tại hồ bơi hoặc nơi công cộng: trong thời gian mắt chưa hồi phục hoàn toàn để tránh nguy cơ nhiễm trùng.

• Tránh các chất kích thích: Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và tuyệt đối không sử dụng các chất kích thích khác vì có thể làm chậm quá trình hồi phục.

• Tái khám đúng hẹn: Đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức, ngứa rát kéo dài, đỏ mắt hoặc thị lực không cải thiện.

Kết luận

Cườm mắt là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Khám mắt định kỳ và tuân thủ điều trị là chìa khóa giúp bảo vệ thị lực và tránh mù lòa không đáng có.

Liên hệ Khoa mắt – Bệnh viện Đa khoa Gia Định để được tư vấn miễn phí!

Hotline: 098 940 4845