TOP 5 CÁCH KIỂM SOÁT TĂNG HUYẾT ÁP HIỆU QUẢ

Tăng huyết áp là bệnh tim mạch phổ biến, thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, hồi hộp, khó thở. Kiểm soát tăng huyết áp cần kết hợp dùng thuốc, theo dõi huyết áp, ăn uống lành mạnh và duy trì lối sống khoa học. Điều này giúp giảm nguy cơ đột quỵ, suy tim và suy thận. 

Cách kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả giảm nguy cơ biến chứng

Vì sao cần kiểm soát tăng huyết áp từ sớm?

Tăng huyết áp thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng. Áp lực máu tăng kéo dài khiến tim phải hoạt động nhiều hơn, thành mạch dễ tổn thương và các cơ quan như não, tim, thận, mắt có thể bị ảnh hưởng.

Nếu không kiểm soát tốt, tăng huyết áp có thể làm tăng nguy cơ:

• Đột quỵ
• Nhồi máu cơ tim
• Suy tim
• Suy thận
• Giảm thị lực

Vì vậy, người bệnh nên chủ động kiểm soát tăng huyết áp từ sớm để hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.

Xem thêm: Tăng huyết áp và các biến chứng nguy hiểm

Nguyên nhân gây tăng huyết áp

Tăng huyết áp có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Phần lớn trường hợp là tăng huyết áp nguyên phát, liên quan đến tuổi tác, yếu tố di truyền và lối sống. Tuổi càng cao, thành mạch máu càng kém đàn hồi, làm huyết áp dễ tăng. Người có người thân trong gia đình mắc tăng huyết áp cũng có nguy cơ cao hơn.

Bên cạnh đó, nhiều thói quen sinh hoạt không lành mạnh làm tăng nguy cơ mắc bệnh, gồm:

Ăn mặn là nguyên nhân dễ gây tăng huyết áp

• Ăn mặn, sử dụng nhiều thực phẩm chứa muối.
• Ít vận động thể chất.
• Thừa cân, béo phì.
• Uống nhiều rượu bia.
• Hút thuốc lá hoặc thường xuyên hít phải khói thuốc.
• Căng thẳng kéo dài, ngủ không đủ giấc.

Ngoài ra, tăng huyết áp có thể liên quan đến một số bệnh lý như bệnh thận mạn, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, ngưng thở khi ngủ hoặc các rối loạn nội tiết. Việc xác định nguyên nhân và yếu tố nguy cơ giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp, đồng thời hỗ trợ kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả và phòng ngừa biến chứng.

Top 5 cách kiểm soát tăng huyết áp

Theo dõi huyết áp tại nhà và tái khám định kỳ

Theo dõi huyết áp thường xuyên giúp người bệnh đánh giá khả năng kiểm soát tăng huyết áp và hỗ trợ bác sĩ điều chỉnh điều trị phù hợp. Nên sử dụng máy đo huyết áp bắp tay có vòng bít đúng kích thước.

Thường xuyên đo huyết áp là cách kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả

Khi đo huyết áp cần:

• Nghỉ ngơi vài phút trước khi đo.
• Ngồi đúng tư thế, đặt tay ngang mức tim.
• Không nói chuyện trong lúc đo.

Để kết quả chính xác hơn, người bệnh nên:

• Không đo ngay sau khi vận động mạnh.
• Tránh cà phê, rượu bia và thuốc lá trước khi đo.
• Đo vào thời điểm cố định trong ngày.
• Ghi lại chỉ số huyết áp và nhịp tim.
• Mang sổ theo dõi khi tái khám.

Không nên tự ý thay đổi thuốc chỉ dựa trên kết quả đo tại nhà. Nếu huyết áp thường xuyên tăng cao hoặc dao động bất thường, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Ăn uống lành mạnh, giảm muối trong khẩu phần

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát tăng huyết áp. Ăn quá nhiều muối có thể làm cơ thể giữ nước, tăng áp lực lên thành mạch và khiến huyết áp khó ổn định.

Người bệnh nên giảm lượng muối, nước mắm, nước tương và các loại gia vị mặn trong bữa ăn.

Nên ưu tiên:

• Rau xanh, trái cây tươi.
• Cá, thịt nạc, đậu và các loại hạt.
• Ngũ cốc nguyên hạt.
• Thực phẩm tươi, ít chế biến.
• Các món hấp, luộc hoặc nấu canh.

Cần hạn chế:

• Dưa muối, cà muối, thực phẩm khô.
• Xúc xích, thịt nguội, đồ hộp.
• Thức ăn nhanh.
• Món ăn quá mặn hoặc nhiều dầu mỡ.
• Bánh kẹo, nước ngọt và thực phẩm nhiều đường.

Ngoài ra, người bệnh cần kiểm soát chất béo và đường, đặc biệt khi có kèm đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc thừa cân.

Duy trì vận động và kiểm soát cân nặng

Ít vận động và thừa cân là những yếu tố làm tăng nguy cơ tăng huyết áp. Duy trì hoạt động thể chất đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn, hỗ trợ kiểm soát tăng huyết áp và cân nặng.

Một số hình thức vận động phù hợp gồm:

• Đi bộ nhanh.
• Đạp xe nhẹ.
• Bơi lội.
• Yoga.
• Dưỡng sinh.
• Các bài tập nhẹ phù hợp với thể trạng.

Người bệnh nên bắt đầu từ cường độ thấp và tăng dần theo khả năng. Với người cao tuổi hoặc có bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh xương khớp, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập luyện.

Duy trì vận động là cách kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả

Cần ngừng tập và đi khám nếu xuất hiện:

• Đau ngực.
• Khó thở.
• Chóng mặt.
• Hồi hộp.
• Mệt bất thường.

Bên cạnh vận động, người bệnh nên duy trì cân nặng hợp lý, giảm mỡ bụng và hạn chế ăn khuya.

Dùng thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngưng thuốc

Tăng huyết áp là bệnh lý mạn tính, thường cần điều trị lâu dài. Nhiều người tự ngưng thuốc khi thấy huyết áp ổn định, điều này có thể khiến huyết áp tăng trở lại và làm tăng nguy cơ biến chứng.

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần:

• Uống thuốc đúng liều và đúng giờ.
• Tái khám theo lịch hẹn.
• Không tự ý tăng hoặc giảm liều.
• Không tự ý đổi thuốc hay ngưng thuốc.

Uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ

Một số sai lầm thường gặp gồm:

• Chỉ uống thuốc khi thấy khó chịu.
• Ngưng thuốc khi huyết áp giảm.
• Dùng thuốc theo đơn của người khác.
• Tự mua thuốc mà không thăm khám.

Nếu xuất hiện tác dụng phụ hoặc huyết áp xuống quá thấp, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp.

Hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, ngủ đủ và giảm căng thẳng

Lối sống lành mạnh góp phần quan trọng trong kiểm soát tăng huyết áp. Thuốc lá và rượu bia có thể làm tăng huyết áp, tổn thương mạch máu và tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.

Người bệnh nên:

• Bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc.
• Hạn chế rượu bia.
• Ngủ đủ giấc.
• Hạn chế thức khuya.
• Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
• Giữ tinh thần thoải mái.

Để kiếm soát tăng huyết áp người bệnh nên bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc

Một số cách giúp giảm căng thẳng gồm:

• Tập thở sâu.
• Thiền.
• Yoga nhẹ.
• Nghe nhạc thư giãn.
• Đi bộ ngoài trời.
• Trò chuyện với người thân.

Việc kết hợp điều trị đúng chỉ định với lối sống khoa học sẽ giúp kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng tim mạch và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Người bị tăng huyết áp nên đi khám khi nào?

Người bệnh tăng huyết áp nên tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, kiểm tra các yếu tố nguy cơ và điều chỉnh thuốc khi cần. Không nên chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng nặng, vì tăng huyết áp có thể gây tổn thương cơ quan đích âm thầm.

Người bệnh nên đi khám sớm nếu có các dấu hiệu sau:

• Huyết áp thường xuyên cao dù đã dùng thuốc.
• Huyết áp dao động thất thường.
• Đau đầu kéo dài.
• Chóng mặt.
• Hồi hộp.
• Đau ngực.
• Khó thở.
• Phù chân.
• Mệt mỏi nhiều.

Người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh tim mạch hoặc rối loạn mỡ máu càng cần được theo dõi sát hơn.

Cần đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay nếu tăng huyết áp kèm:

• Đau ngực dữ dội.
• Khó thở nhiều.
• Yếu liệt tay chân.
• Méo miệng.
• Nói khó.
• Lơ mơ, mất ý thức.
• Đau đầu dữ dội đột ngột.
• Nhìn mờ.
• Co giật.

Kiểm soát tăng huyết áp tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định

Bệnh viện Đa khoa Gia Định đồng hành chăm sóc sức khỏe người bệnh

Kiểm soát tăng huyết áp là quá trình lâu dài, cần sự phối hợp giữa người bệnh, gia đình và bác sĩ.

Chủ động kiểm soát huyết áp từ sớm giúp giảm nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Nếu bạn hoặc người thân đang gặp tình trạng huyết áp cao, hãy đến Bệnh viện Đa khoa Gia Định để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phương pháp kiểm soát tăng huyết áp phù hợp.

Tại Bệnh viện Đa khoa Gia Định, người bệnh có thể được thăm khám, đo huyết áp, đánh giá nguy cơ tim mạch, kiểm tra bệnh lý đi kèm và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Thăm khám định kỳ giúp bác sĩ theo dõi hiệu quả điều trị, điều chỉnh thuốc khi cần và hướng dẫn người bệnh xây dựng lối sống lành mạnh.