Những lưu ý về cách chọn kính mắt cho trẻ em

Cách chọn kính mắt cho trẻ em không nên bắt đầu từ màu sắc hay kiểu dáng mà cần bắt đầu từ việc kiểm tra thị lực và xác định đúng độ kính. Sau khi có chỉ định phù hợp, phụ huynh mới nên quan tâm đến chất liệu tròng, gọng kính, kích thước, độ ôm khuôn mặt và thói quen sinh hoạt của trẻ.  

Cách chọn kính mắt cho trẻ em đúng cách giúp trẻ nhìn rõ, đeo kính thoải mái và hỗ trợ chăm sóc thị lực

Kiểm tra mắt trước khi chọn kính cho trẻ

Đây là bước quan trọng nhất trong cách chọn kính mắt cho trẻ em.

Phụ huynh không nên tự mua kính dựa trên kính cũ, kết quả đo tại cửa hàng hoặc phỏng đoán trẻ bị cận bao nhiêu độ. Trẻ có thể gặp nhiều vấn đề thị giác khác nhau và mức độ khúc xạ giữa hai mắt cũng có thể không giống nhau.

Khám mắt giúp đánh giá: 

• Thị lực của từng mắt.
• Tình trạng cận thị, viễn thị hoặc loạn thị.
• Sự khác biệt độ kính giữa hai mắt.
• Khả năng phối hợp và định hướng của hai mắt.
• Một số bất thường khác liên quan đến thị giác.

Đặc biệt, trẻ nhỏ có thể chưa nhận biết hoặc chưa diễn đạt chính xác tình trạng nhìn mờ. Một số trẻ vẫn sinh hoạt bình thường dù có tật khúc xạ đáng kể. Vì vậy, việc kiểm tra thị lực định kỳ có ý nghĩa trong phát hiện sớm các vấn đề về mắt.

Cách chọn kính mắt cho trẻ em đúng trước hết là chọn đúng độ kính, sau đó mới lựa chọn loại tròng và gọng phù hợp.

Chọn tròng kính có khả năng chịu va đập tốt

Trẻ em thường vận động, vui chơi và tham gia nhiều hoạt động thể chất hơn người lớn. Vì vậy, khả năng chịu va đập của tròng kính là tiêu chí cần được ưu tiên.

Theo Hiệp hội Nhãn khoa Nhi Hoa Kỳ (AAPOS), tròng polycarbonate có khả năng chống vỡ tốt, trọng lượng nhẹ và có khả năng chống tia UV, nên thường được lựa chọn cho trẻ em.

Vì sao nên ưu tiên tròng kính an toàn?

Nếu sử dụng vật liệu dễ vỡ, khi kính bị va đập mạnh, tròng có thể tạo ra nguy cơ gây tổn thương vùng mắt.

Trong khi đó, tròng polycarbonate có khả năng chống va đập tốt hơn và phù hợp với trẻ thường xuyên chạy nhảy, vui chơi hoặc tham gia thể thao.

Do đó, trong cách chọn kính mắt cho trẻ em, phụ huynh nên hỏi rõ về vật liệu tròng kính và khả năng chịu va đập, thay vì chỉ quan tâm đến giá thành hoặc độ mỏng của tròng.

Chọn tròng kính nhẹ, phù hợp với độ kính của trẻ

Trẻ có thể phải đeo kính trong nhiều giờ mỗi ngày. Một cặp kính quá nặng có thể khiến trẻ cảm thấy khó chịu, thường xuyên tháo kính hoặc không muốn đeo kính.

Khi thực hiện cách chọn kính mắt cho trẻ em, cần cân nhắc:

• Độ kính của trẻ.
• Độ dày tròng.
• Trọng lượng tổng thể của kính.
• Kích thước gọng.
• Khoảng cách giữa mắt và tròng kính.

Với trẻ có độ cận cao, phụ huynh có thể trao đổi với chuyên gia khúc xạ về các loại vật liệu hoặc thiết kế tròng phù hợp để giảm độ dày và trọng lượng trong khả năng cho phép.

Tuy nhiên, tròng càng mỏng không đồng nghĩa luôn tốt hơn. Việc lựa chọn vật liệu cần cân bằng giữa độ quang học, trọng lượng, khả năng chịu va đập, độ bền và nhu cầu sử dụng thực tế.

Chọn gọng kính vừa khuôn mặt trẻ

Một trong những lỗi thường gặp khi chọn kính là mua gọng quá rộng với suy nghĩ trẻ sẽ lớn lên và có thể sử dụng lâu hơn.

Gọng kính vừa vặn giúp kính ổn định trên khuôn mặt và hạn chế tình trạng trượt kính khi trẻ sinh hoạt

Trên thực tế, gọng quá rộng có thể khiến kính dễ trượt xuống, làm thay đổi vị trí mắt so với tâm quang học của tròng. Ngược lại, gọng quá chật có thể gây cảm giác bó, khó chịu hoặc tạo áp lực lên vùng tai và sống mũi.

AAPOS khuyến nghị gọng kính của trẻ cần được lắp vừa vặn, bảo đảm mỗi mắt nằm đúng vị trí phía sau tròng kính.

Vì vậy, cách chọn kính mắt cho trẻ em nên dựa vào khuôn mặt và kích thước thực tế của trẻ thay vì chỉ chọn theo độ tuổi ghi trên sản phẩm.

Gọng kính cần kiểm tra những gì?

Phụ huynh có thể kiểm tra: 

• Gọng không quá rộng hoặc quá chật.
• Cầu kính nằm ổn định trên sống mũi.
• Hai mắt nằm tương đối cân đối với tâm tròng.
• Càng kính không tạo áp lực quá lớn lên tai.
• Kính không dễ trượt khi trẻ cúi đầu hoặc vận động.
• Gọng không che khuất tầm nhìn của trẻ.

Với trẻ nhỏ, có thể cân nhắc thiết kế càng kính hoặc phụ kiện giúp kính giữ vị trí ổn định hơn. Đây là một trong  những cách chọn kính mắt cho trẻ em quan trọng cần được lưu ý 

Ưu tiên gọng kính bền, linh hoạt và an toàn

Trẻ em thường có thói quen cầm, tháo hoặc đặt kính không đúng cách. Vì vậy, độ bền của gọng cũng là yếu tố quan trọng trong cách chọn kính mắt cho trẻ em.

Phụ huynh nên ưu tiên gọng có:

• Trọng lượng nhẹ.
• Độ bền phù hợp.
• Thiết kế không có chi tiết sắc nhọn.
• Kết cấu phù hợp với hoạt động của trẻ.
• Kích thước vừa khuôn mặt.

Không nên chỉ chọn kính dựa vào màu sắc hoặc nhân vật hoạt hình mà trẻ yêu thích. Kiểu dáng có thể giúp trẻ thích đeo kính hơn, nhưng độ an toàn và khả năng sử dụng ổn định vẫn là tiêu chí chính.

Một số trẻ có thể hợp với gọng mềm, linh hoạt; trong khi trẻ lớn hơn hoặc thường xuyên vận động có thể cần loại gọng phù hợp với cường độ sử dụng cao hơn.

Lựa chọn lớp phủ tròng kính phù hợp

Ngoài vật liệu tròng, phụ huynh có thể được tư vấn thêm các lớp phủ như chống trầy hoặc chống phản quang tùy nhu cầu.

Lớp phủ chống trầy có thể giúp bề mặt tròng bền hơn trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn cần hướng dẫn trẻ bảo quản kính đúng cách vì không có lớp phủ nào giúp tròng kính hoàn toàn không bị trầy.

Khi thực hiện cách chọn kính mắt cho trẻ em, không nên lựa chọn quá nhiều tính năng chỉ vì quảng cáo. Mỗi lớp phủ nên được cân nhắc dựa trên nhu cầu thực tế và tư vấn chuyên môn.

Chọn kính phù hợp với hoạt động hằng ngày của trẻ

Một cặp kính sử dụng khi học tập không nhất thiết phù hợp hoàn toàn với hoạt động thể thao.

Nếu trẻ thường xuyên chơi các môn thể thao có nguy cơ va chạm, phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ mắt về loại kính bảo vệ chuyên dụng. AAPOS khuyến nghị kính thể thao sử dụng tròng polycarbonate hoặc vật liệu chống vỡ phù hợp với hoạt động, thay vì dùng kính thường để chơi các môn có nguy cơ chấn thương mắt.

Vì vậy, cách chọn kính mắt cho trẻ em cần dựa trên cả môi trường sinh hoạt:

• Trẻ đi học hằng ngày.
• Trẻ thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử.
• Trẻ chơi thể thao.
• Trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời.
• Trẻ có thói quen vận động nhiều.

Việc lựa chọn đúng giúp kính không trở thành vật cản khiến trẻ ngại đeo hoặc thường xuyên tháo kính.

Không nên chọn kính chỉ vì trẻ thích kiểu dáng

Màu sắc, hình dáng và kiểu dáng có thể giúp trẻ cảm thấy hào hứng hơn khi đeo kính. Đây là yếu tố đáng cân nhắc vì khả năng hợp tác của trẻ có ảnh hưởng đến việc duy trì đeo kính.

Tuy nhiên, cách chọn kính mắt cho trẻ em cần đặt yếu tố y khoa và độ vừa vặn lên trước.

Phụ huynh có thể cho trẻ lựa chọn giữa một vài mẫu kính đã đáp ứng yêu cầu về kích thước, chất liệu và độ an toàn. Cách này vừa giúp trẻ có cảm giác được tham gia quyết định, vừa hạn chế việc chọn một mẫu kính chỉ vì hình thức.

Khi trẻ bị cận, cần quan tâm đến kiểm soát cận thị

Nếu trẻ bị cận thị, việc đeo kính giúp cải thiện khả năng nhìn rõ, nhưng phụ huynh không nên hiểu rằng chọn một chiếc kính tốt đồng nghĩa với việc cận thị sẽ không tiến triển.

Cận thị ở trẻ có thể thay đổi trong quá trình lớn lên. Vì vậy, ngoài cách chọn kính mắt cho trẻ em, phụ huynh cần quan tâm đến việc theo dõi độ kính và sức khỏe mắt theo lịch hẹn của bác sĩ.

Theo Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ, cận thị thường xuất hiện trong giai đoạn trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời có thể tiến triển trong những năm trẻ lớn lên.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể tư vấn phương án theo dõi hoặc kiểm soát cận thị phù hợp.

Hướng dẫn trẻ sử dụng và bảo quản kính đúng cách

Một cặp kính tốt nhưng sử dụng không đúng cách vẫn có thể nhanh hỏng hoặc gây khó chịu.

Hướng dẫn trẻ vệ sinh, cất giữ và sử dụng kính đúng cách giúp hạn chế trầy xước và kéo dài thời gian sử dụng kính

Sau khi hoàn thành cách chọn kính mắt cho trẻ em, phụ huynh nên hướng dẫn trẻ:

• Dùng hai tay khi tháo hoặc đeo kính.
• Không đặt tròng kính úp xuống mặt bàn.
• Không lau kính bằng quần áo hoặc khăn giấy thô ráp.
• Rửa hoặc vệ sinh kính bằng dung dịch phù hợp.
• Cất kính trong hộp khi không sử dụng.
• Không tự ý bẻ hoặc chỉnh gọng kính.
• Báo cho người lớn khi kính bị cong, lệch hoặc tròng bị trầy.

Nếu kính thường xuyên bị lệch hoặc trượt, nên đưa trẻ đến nơi có chuyên môn để kiểm tra và điều chỉnh thay vì tự bẻ gọng tại nhà.

Những sai lầm cần tránh khi chọn kính cho trẻ

Một số sai lầm phổ biến phụ huynh nên lưu ý: 

Chọn kính theo độ đo cũ 

Độ khúc xạ của trẻ có thể thay đổi theo thời gian. Không nên sử dụng đơn kính cũ để mua kính mới mà không kiểm tra lại khi đã đến thời điểm cần tái khám.

Chọn kính quá rộng để “đeo được lâu”

Gọng kính không vừa khuôn mặt có thể dễ trượt và ảnh hưởng đến vị trí của mắt so với tròng.

Chỉ quan tâm đến giá

Giá thành không phải tiêu chí duy nhất để đánh giá kính phù hợp. Cần xem xét vật liệu, độ kính, khả năng chịu va đập, độ vừa vặn và nhu cầu sử dụng.

Cho trẻ đeo kính của người khác

Hai trẻ có thể có cùng độ cận nhưng thông số kính và tình trạng thị giác hoàn toàn khác nhau. Không nên tự ý dùng kính của người khác cho trẻ.

Nghĩ rằng đeo kính khiến mắt yếu hơn

Kính được kê đúng không làm mắt trẻ “yếu đi” hay khiến trẻ phụ thuộc vào kính; trong một số trường hợp, không đeo kính theo chỉ định có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thị giác.

Khi nào trẻ cần được kiểm tra mắt?

Phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra khi nhận thấy các biểu hiện như:

• Trẻ thường xuyên nheo mắt để nhìn.
• Ngồi quá gần tivi hoặc màn hình.
• Khó nhìn chữ trên bảng.
• Thường xuyên dụi mắt.
• Hay đau đầu khi học tập.
• Một mắt có biểu hiện lệch hoặc nhìn không cân đối.
• Trẻ thường xuyên nghiêng đầu khi nhìn.
• Thành tích học tập hoặc khả năng tập trung thay đổi bất thường do khó nhìn.

Các dấu hiệu trên không nhất thiết đồng nghĩa trẻ bị cận thị. Chúng có thể liên quan đến nhiều vấn đề thị giác khác nhau, vì vậy cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

 7 tiêu chí phụ huynh cần nhớ khi chọn kính mắt cho trẻ

Có thể tóm tắt cách chọn kính mắt cho trẻ em qua 7 tiêu chí:

• Kiểm tra mắt và xác định đúng độ kính.
• Ưu tiên tròng có khả năng chịu va đập tốt, đặc biệt với trẻ nhỏ và trẻ vận động nhiều.
• Chọn tròng nhẹ, phù hợp với độ kính.
• Gọng vừa khuôn mặt, không quá rộng hoặc quá chật.
• Kính ổn định khi trẻ vận động, không dễ trượt xuống.
• Lựa chọn kính theo nhu cầu sinh hoạt, đặc biệt nếu trẻ chơi thể thao.
• Theo dõi thị lực và độ kính định kỳ, nhất là ở trẻ bị cận thị.

Quan trọng nhất, cách chọn kính mắt cho trẻ em không chỉ là chọn một chiếc kính đẹp mà là lựa chọn phương tiện hỗ trợ thị lực phù hợp với từng trẻ.

Câu hỏi thường gặp về cách chọn kính mắt cho trẻ em

Trẻ bao nhiêu tuổi có thể đeo kính?

Trẻ có thể cần đeo kính từ rất sớm nếu được phát hiện tật khúc xạ hoặc vấn đề thị giác cần điều chỉnh. Việc đeo kính không phụ thuộc đơn thuần vào tuổi mà dựa trên tình trạng mắt và chỉ định của bác sĩ.

Trẻ bị cận có cần đeo kính thường xuyên không?

Tần suất đeo kính phụ thuộc vào độ cận, khả năng nhìn và chỉ định của bác sĩ. Phụ huynh không nên tự ý cho trẻ giảm thời gian đeo kính hoặc bỏ kính vì cho rằng đeo kính nhiều sẽ làm tăng độ cận.

Tròng polycarbonate có phù hợp với trẻ em không?

Polycarbonate có khả năng chịu va đập tốt, trọng lượng nhẹ và có khả năng chống tia UV nên thường được khuyến nghị cho kính trẻ em. Tuy nhiên, lựa chọn cuối cùng vẫn nên dựa trên nhu cầu và tình trạng thị giác của từng trẻ.

Có nên mua kính cho trẻ theo giá rẻ?

Không nên chỉ dựa vào giá. Cách chọn kính mắt cho trẻ em cần ưu tiên độ chính xác, chất lượng tròng, độ an toàn, độ vừa vặn và khả năng sử dụng lâu dài.

Kết luận

Cách chọn kính mắt cho trẻ em cần được thực hiện dựa trên nhiều yếu tố, từ kiểm tra thị lực, xác định đúng độ kính đến lựa chọn tròng, gọng và thiết kế phù hợp với khuôn mặt cũng như hoạt động hằng ngày của trẻ.

Một cặp kính phù hợp không chỉ giúp trẻ nhìn rõ mà còn hỗ trợ trẻ duy trì việc đeo kính thoải mái, an toàn. Đặc biệt, với trẻ đang bị cận thị, việc theo dõi thị lực và độ kính định kỳ có vai trò quan trọng trong quá trình chăm sóc mắt.

Khi trẻ có dấu hiệu nhìn mờ, nheo mắt, khó nhìn bảng hoặc gặp bất thường về thị lực, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra và tư vấn phù hợp, thay vì tự mua kính theo phỏng đoán.

Bệnh viện Đa khoa Gia Định cung cấp dịch vụ khám, kiểm tra và tư vấn các vấn đề về mắt, giúp phụ huynh có thêm cơ sở lựa chọn phương án chăm sóc thị lực phù hợp cho trẻ.